Giải SGK Hóa học 12 CTST Bài 17. Nguyên tố nhóm IA có đáp án

43 người thi tuần này 4.6 844 lượt thi 21 câu hỏi

Câu 1/21

Pháo hoa thường được sử dụng trong các dịp lễ, Tết. Để tạo màu cho pháo hoa, người ta dùng một số muối hay oxide kim loại, trong đó có hợp chất kim loại nhóm IA như lithium carbonate tạo màu đỏ, sodium nitrate tạo màu vàng,…

Kim loại nhóm IA và hợp chất của chúng có những tính chất và ứng dụng nào?

Xem đáp án

Lời giải

* Kim loại nhóm IA:

- Tính chất vật lí: Kim loại nhóm IA có ánh kim, dẫn điện tốt, nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi thấp, khối lượng riêng nhỏ, độ cứng tương đối thấp.

- Tính chất hoá học: Kim loại nhóm IA có tính khử mạnh, tính khử tăng dần từ Li đến Cs.

* Một số hợp chất của kim loại nhóm IA:

- Sodium chloride (NaCl): là chất rắn, không màu; có vai trò quan trọng trong thực phẩm, nông nghiệp, công nghiệp, chăn nuôi, y tế và trong cuộc sống hàng ngày của con người.

- Sodium hydrogencarbonate (NaHCO₃): là chất rắn, màu trắng, bền ở nhiệt độ thường, bị phân huỷ khi đun nóng; NaHCO₃ có thể tác dụng được với cả dung dịch acid và dung dịch kiềm. Về ứng dụng, NaHCO₃ được sử dụng trong chế biến thực phẩm, sản xuất thuỷ tinh; trong y học, NaHCO₃ được sử dụng để làm giảm chứng đau dạ dày do dư acid, điều trị các chứng viêm loét dạ dày hoặc tá tràng …

- Sodium carbonate (Na₂CO₃): là chất rắn màu trắng, dễ tan trong nước; Na₂CO₃ bị thuỷ phân trong dung dịch cho môi trường kiềm. Về ứng dụng, một lượng lớn Na₂CO₃ được sử dụng trong công nghiệp thuỷ tinh. Ngoài ra, Na₂CO₃ còn được dùng trong xử lí nước, sản xuất xà phòng, chất tẩy rửa, thuốc, phụ gia thực phẩm …

Câu 2/21

Dựa vào cấu hình electron và bán kính nguyên tử (Bảng 17.1), hãy giải thích trong các hợp chất, kim loại nhóm IA đều thể hiện số oxi hoá +1.

Xem đáp án

Lời giải

Kim loại nhóm IA có 1 electron ở lớp ngoài cùng; có bán kính nguyên tử lớn nhất (so với các nguyên tố thuộc cùng chu kì) do đó, dễ nhường electron khi tham gia phản ứng hoá học, tạo thành hợp chất trong đó kim loại nhóm IA có số oxi hoá là +1.

Câu 3/21

Giải thích tại sao trong tự nhiên kim loại nhóm IA chỉ tồn tại ở dạng hợp chất.

Xem đáp án

Lời giải

Kim loại nhóm IA có thế điện cực chuẩn $E_{M^{+} / M}^{o}$ rất nhỏ nên dễ tách electron hoá trị ra khỏi nguyên tử. Do đó, trong tự nhiên kim loại nhóm IA chỉ tồn tại dưới dạng hợp chất.

Câu 4/21

Dựa vào Bảng 17.2, nêu xu hướng biến đổi nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi của các kim loại nhóm IA từ Li đến Cs.

Xem đáp án

Lời giải

Trong nhóm IA, đi từ Li đến Cs:

+ Nhiệt độ nóng chảy giảm dần;

+ Nhiệt độ sôi giảm dần.

Câu 5/21

Vì sao kim loại nhóm IA có khối lượng riêng nhỏ và độ cứng thấp?

Xem đáp án

Lời giải

Do các ion kim loại liên kết với nhau bằng liên kết kim loại yếu nên kim loại nhóm IA có nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi thấp và độ cứng tương đối thấp.

Câu 6/21

Dựa vào cấu hình electron nguyên tử và giá trị thế điện cực chuẩn, dự đoán tính chất hoá học đặc trưng của kim loại nhóm IA.

Xem đáp án

Lời giải

Kim loại nhóm IA có 1 electron ở lớp ngoài cùng; có thế điện cực chuẩn $E_{M^{+} / M}^{o}$ rất nhỏ nên kim loại nhóm IA có tính khử mạnh, tính khử tăng dần từ Li đến Cs.

Câu 7/21

Khi cắt mẩu sodium ở trong không khí, bề mặt vừa cắt có ánh kim lập tức mờ đi. Giải thích. Hãy dự đoán hiện tượng xảy ra khi cắt kim loại lithium, potassium trong không khí.

Xem đáp án

Lời giải

Khi cắt mẩu sodium ở trong không khí, bề mặt vừa cắt có ánh kim lập tức mờ đi do lớp sodium ở bề mặt vết cắt ngay lập tức phản ứng với các tác nhân có trong không khí như oxygen, hơi nước …

4Na + O₂ → 2Na₂O

2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂

Hiện tượng khi cắt kim loại lithium, potassium trong không khí cũng xảy ra tương tự như khi cắt mẩu sodium ở trong không khí: bề mặt vừa cắt có ánh kim lập tức mờ đi.

Câu 8/21

Viết phương trình hoá học của các phản ứng sau (viết tên sản phẩm):

a) Li + O₂ →

b) Na + Cl₂ →

c) K + Br₂ →

Xem đáp án

Lời giải

Phương trình hoá học	Tên sản phẩm
a) 4Li + O₂ → 2Li₂O	Lithium oxide
b) 2Na + Cl₂ → 2NaCl	Sodium chloride
c) 2K + Br₂ → 2KBr	Potassium bromide