Chủ đề 7 : Các cơ chế cách li và sự hình thành loài mới

     Hai loài họ hàng sống trong cùng khu phân bố, có giao phối với nhau và sinh : nhưng vẫn được xem là 2 loài. Nguyên nhân dẫn tới được xem là 2 loài vì:

     - Con lại có sức sống yếu, chết trước tuổi sinh sản.

     - Con lai tạo ra thường có sức sống kém nên bị chọn lọc đào thải.

     - Con lại không có cơ quan sinh sản.

     → Có 3 nguyên nhân. → Đáp án C.

     - Trong 4 kết luận trên thì kết luận không đúng là kết luận B. Trong sự hình thành loài bằng lai xa và đa bội hoá, con lai bị cách li sinh sản do có NST không tương đồng với cây mẹ nhưng cần phải có sự tác động của chọn lọc tự nhiên nhằm phân hóa khả năng sinh sản và khả năng sống sót của cá thể. Qua đó làm tăng số lượng cá thể có kiểu gen thích nghi dẫn đến hình thành loài mới.

     - Kết luận A là đúng. Sự hình thành loài mới luôn dẫn tới hình thành các đặc điểm thích nghi mới.

     - Kết luận C là đúng. Con lai do có NST không tương đồng với cây mẹ nên bị cách li sinh sản. Dẫn tới có nhiều trường hợp, loài mới và loài cũ cùng sống trong một môi trường, ở cạnh nhau.

     - Kết luận D là đúng. Sự hình thành loài mới luôn dẫn tới hình thành các đặc điểm thích nghi mới, mà các đặc điểm thích nghi mới luôn gắn liền với sự xuất hiện của các kiểu gen mới.

     - Trong 4 kết luận trên thì kết luận A là không đúng. Trong sự hình thành loài bằng con đường địa lý, trong cùng một khu vực sống, các điều kiện địa lý giống nhau nên chọn lọc tự nhiên xảy ra các hướng giống nhau do đó không hình thành nên loài mới.

     - Các kết luận B, C, D đúng. Sự hình thành loài bằng con đường địa lý thường dễ xảy ra đối với các loài hay di động xa. Sự hình thành loài mới nhất thiết phải có sự cách li của các chướng ngại địa lý để cản trở dòng gen giữa các quần thể. Sự hình thành loài mới chịu tác động của các nhân tố tiến hóa.

     → Đáp án A

     Trong các phương án nói trên thì chỉ có phương án D đúng.

     Các phương án khác sai ở chỗ:

     Hình thành loài bằng con đường địa lý thì phải ở hai khu vực địa lý khác nhau.

     → Loài mới được hình thành ở khu vực địa lý khác với với loài gốc.

     - Những loài di chuyển xa thì mới có cơ hội mở rộng khu phân bố dẫn tới hình thành loài bằng con đường địa lý. Những loài ít di động ít có cơ hội để hình thành loài bằng con đường địa lý.

     Cách li sau hợp tử là loại cách li là trường hợp có thụ tinh tạo nên hợp tử nhưng hợp tử bị chết hoặc hợp tử phát triển thành cơ thể nhưng cơ thể đó không có khả năng sinh sản hữu tính. → Đáp án A.

     Trong các ví dụ nói trên thì ví dụ về chim sẻ và chim gõ kiến không giao phối với nhau vì tập tính giao phối khác nhau là cách li trước hợp tử (cách li tập tính).

     → Đáp án D.

     Các ví dụ khác đều thuộc loại cách li sau hợp tử.

     Hình thành loài mới bằng con đường lai xa và đa bội hoá chủ yếu gặp ở các loài thực vật sinh sản hữu tính mà ít xảy ra ở các loài động vật vì đa bội hóa động vật sẽ dẫn tới gây chết mà không tạo nên loài mới. Thực vật sinh sản vô tính không thực hiện lại xa cho nên không hình thành được bằng con đường này.

     → Đáp án D đúng.

     Hình thành loài mới bằng dị đa bội là quá trình hình thành loài nhờ sự lai xa gắn liền với đa bội hóa. Trong 4 ví dụ nêu trên chỉ, chỉ có ví dụ C (Musa acuminata(n=22) x M.baisiana (2n=22) → Musa sp (2n= 33)), đời con không có bộ NST tứ bội.

     → Đáp án C.