Đề thi thử vào lớp 10 môn Ngữ văn - Năm 2026 - Sở GD&ĐT Ninh Bình (Lần 1) có đáp án

a. Đảm bảo đúng cấu trúc của đoạn văn nghị luận, đủ dung lượng.

(Nếu HS viết quá 100 chữ so với yêu cầu: Không cho điểm mục này.)

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Cách ứng xử đúng đắn của con người trước nghịch cảnh của cuộc sống.

c. Triển khai vấn đề hợp lí: HS có thể triển khai theo nhiều cách trên cơ sở kết hợp lí lẽ và bằng chứng để tạo sự liên kết chặt chẽ, logic, thuyết phục.

Có thể tham khảo hướng triển khai sau:

- Giới thiệu vấn đề.

- Triển khai vấn đề: Cách ứng xử đúng đắn của con người trước nghịch

cảnh của cuộc sống.

+ Nhận thức đúng nghịch cảnh là một phần tự nhiên, tất yếu của cuộc sống để bình thản chấp nhận và vượt qua;

+ Giữ vững tinh thần lạc quan, thái độ tích cực, niềm tin ở bản thân, tin vào những điều tốt đẹp;

+ Chủ động tìm kiếm giải pháp phù hợp để hành động; trau dồi tri thức,

bản lĩnh, ý chí kiên cường và sự kiên nhẫn để từng bước vượt qua;

+ Thay đổi bản thân để phù hợp với hoàn cảnh;

+ Tìm kiếm sự hỗ trợ, giúp đỡ từ bạn bè, gia đình, những người xung quanh,...để giảm bớt áp lực tâm lý và cách giải quyết tích cực, hiệu quả

hơn...

- Kết thúc vấn đề.

d. Chính tả: Đảm bảo quy tắc về chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt,

liên kết câu trong đoạn.

e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề; cách diễn đạt mới mẻ,

độc đáo.

a. Đảm bảo bố cục của bài văn nghị luận: Có đầy đủ Mở bài, Thân bài,

Kết bài. Mở bài giới thiệu vấn đề, Thân bài triển khai vấn đề, Kết bài khái quát vấn đề.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích nội dung chủ đề và đặc sắc nghệ thuật của đoạn truyện “Giấc mơ của bà nội”.

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm: Lựa chọn được các

thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và bằng chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị

luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Giới thiệu vấn đề: Giới thiệu tác giả Ma Văn Kháng, truyện ngắn Giấc mơ của bà nội và đặc sắc của đoạn truyện.

* Triển khai vấn đề: HS có thể triển khai phân tích đoạn truyện theo các cách khác nhau nhưng tập trung làm sáng tỏ được:

1. Phân tích nội dung chủ đề của đoạn trích

- Tóm tắt nội dung đoạn trích

Đoạn trích xoay quanh câu chuyện bà nội của nhân vật “tôi” từ làng quê ngoại thành đến phố chơi với con cháu vào mỗi ngày chủ nhật. Bà mang theo đủ thứ quà quê, mang yêu thương và niềm vui đến cho cả gia đình “tôi”.

- Nêu chủ đề đoạn trích

Đoạn truyện ngợi ca tình cảm gia đình ấm áp; tình yêu thương và sự quan tâm, thấu hiểu của những người thân trong gia đình dành cho nhau.

- Phân tích nội dung chủ đề đoạn trích

+ Ca ngợi tình yêu thương và đức hi sinh vô bờ của người bà:

     ++ Bà hết lòng tôn kính tổ tiên và trân trọng kí ức gia đình;                                    

     ++ Bà dành trọn yêu thương để vun vén, chăm sóc cho mái ấm thân yêu và hạnh phúc của cháu con: mang đủ những món quà mùa nào thức ấy; tất bật giúp các con những công việc nhà; nấu những món ngon, vui khi thấy các cháu ăn ngon và không khí gia đình đầm ấm; quan tâm, chăm lo đến từng đứa cháu; cảm thông với sự bận rộn của con trai và con dâu,…

+ Ca ngợi tình yêu thương, sự kính trọng, lòng biết ơn của những người

cháu, người con:

    ++ Hai đứa cháu nội: luôn háo hức, mong gặp bà; vui và xúc động mỗi khi bà đến chơi; mong muốn được ở mãi bên bà để đón nhận yêu thương và quan tâm của bà.

    ++ Con trai, con dâu: hạnh phúc khi mẹ đến chơi, trân trọng và ghi nhận sự quan trọng của mẹ với gia đình,…

2. Phân tích đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích

- Cốt truyện đơn giản, bình dị, gần gũi đời thường; những chi tiết nhỏ nhưng giàu sức gợi;

- Ngôi kể thứ nhất, lời kể chân thật, giàu cảm xúc; ngôn ngữ trong sáng,

mộc mạc;

- Xây dựng các nhân vật thuộc ba thế hệ trong gia đình thông qua lời nói, hành động, tâm trạng, cảm xúc,…phù hợp với lứa tuổi, tâm lí, tính cách khiến câu chuyện gần gũi, chân thực, vừa làm nổi bật chủ đề, vừa dễ lay chạm đến người đọc,…

* Kết thúc vấn đề: Khẳng định lại đặc sắc về nội dung, nghệ thuật; giá

trị của đoạn trích và bài học rút ra.

d. Chính tả: Đảm bảo quy tắc về chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt,

liên kết câu, liên kết đoạn.

e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề; cách diễn đạt mới mẻ,

lôi cuốn; lời văn sinh động, giàu cảm xúc.