Đề thi tham khảo Văn vào 10 Sở Bắc Ninh năm 2026 (có đáp án)

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc đoạn trích:

Chùa Bổ Đà (Bắc Ninh) trầm mặc giữa non xanh

Tọa lạc trên núi Phượng Hoàng (Bổ Đà sơn), thuộc địa phận phường Vân Hà (Bắc Ninh), chùa Bổ Đà là trung tâm tu hành và đào tạo tăng ni lớn của dòng thiền Lâm Tế xứ Kinh Bắc xưa. Gắn với truyền thuyết người tiều phu đốn củi và Phật Bà Quan Âm ứng hiện cứu độ chúng sinh, trải qua biến thiên lịch sử, chùa Bổ Đà vẫn bảo lưu khá nguyên vẹn những nét kiến trúc truyền thống cũng như nhiều tài liệu, hiện vật, cổ vật quý hiếm.

Cùng với tổ đình Vĩnh Nghiêm, chùa Bổ Đà được xem là trung tâm Phật giáo lớn thứ hai của vùng, mang đậm dấu ấn thiền phái Lâm Tế - một dòng thiền phổ biến ở miền Bắc nước ta. Chùa Bổ Đà ban đầu là sơn môn thuộc chốn tổ Vĩnh Nghiêm, rồi phát triển thành trung tâm độc lập, kế thừa tinh thần Trúc Lâm Yên Tử và hòa quyện cùng bản sắc riêng của Lâm Tế. Trải bao biến thiên lịch sử, ngôi chùa vẫn uy linh như "chứng nhân trầm mặc" đối thoại cùng đất trời và thời gian.

Lối vào chùa Bổ Đà. Ảnh: Việt Hưng

Bước qua Tam quan uy nghi khắc câu đối "Trúc Lâm khai cảnh hiện/ Lâm Tế hậu tông truyền" (dịch nghĩa: Trúc Lâm mở cảnh Phật, Lâm Tế kế tiếp truyền), khách hành hương như bước vào thế giới tĩnh lặng, từng bức trình tường đất, đá cũ rêu phong thấm đẫm màu thiền.

Khác với nhiều chùa miền Bắc, Bổ Đà được xây theo lối "nội thông ngoại bế" - bên trong thông nhau, bên ngoài là hệ thống tường rào bằng đất nện, trình tường. Đây là lối thiết kế vừa kín đáo, vừa linh hoạt, giúp người hành lễ có thể đi vòng quanh khắp chùa cả khi trời mưa mà không bị ướt. Chùa có 18 tòa ngang, dãy dọc với gần 100 gian liên hoàn như những nếp gấp thời gian, đan xen thành một không gian trầm lặng, u tịch, linh thiêng.

Tại trung tâm nội tự Tứ Ân bài trí hàng trăm pho tượng lớn nhỏ và hàng trăm bức hoành phi, câu đối, biển gỗ sơn son thếp vàng được tạo tác dưới thời Lê Trung hưng và thời Nguyễn. Việc bài trí tượng thờ phản ánh sự dung hòa giữa Phật giáo và tín ngưỡng bản địa. Tinh thần "Tam giáo đồng nguyên" (Phật - Nho - Lão) là minh chứng cho một nền văn hóa Việt Nam mang tính mở, hài hòa và uyển chuyển.

(Thuận Thảo, dẫn theo https://baobacninhtv.vn, ngày 01/8/2025)

Thực hiện các yêu cầu: