Đề thi thử vào lớp 10 Ngữ văn năm 2026 Trường THCS Nguyễn Du (Thanh Hóa) có đáp án

(0,5 điểm) Người trực tiếp bộc lộ cảm xúc trong bài thơ là ai?

(0,5 điểm) Trong văn bản, tác giả sử dụng những hình ảnh nào để thể hiện sự biến đổi của thời gian và cuộc sống?

(0,5 điểm) Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa trong khổ thơ.

Trước ngọn thước là con đường xa tắp

Bông hoa nào cũng có vẻ bình yên

Và em tin, qua cay đắng vẫn tin

Những ngọn suối không làm đau bóng lá

(0,5 điểm) Nhận xét tình cảm, cảm xúc của nhân vật “em” trong bài thơ?

(1,0 điểm) Văn bản đã gửi đến chúng ta những thông điệp gì? (Trình bày đoạn văn 7-10 câu)

II. VIẾT (7.0 điểm)

(2.0 điểm) Từ đoạn trích trong phần đọc hiểu và những hiểu biết của bản thân, em hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) bàn về cách để thể hiện sự kính trọng và biết ơn đối với thầy cô trong thời đại ngày nay – thời đại số.

(5.0 điểm)

   Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích nội dung chủ đề và đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích truyện “Bông hoa nước” của Nguyễn Quang Thiều.

          Chuyên chìm vào giấc ngủ. [...] Một cơn mơ dịu dàng và náo nức đến với nó. Bà nó hiện về trong khu vườn nhà xào xạc tiếng lá. Bà mỉm cười với nó và thầm thì: “Có một loài hoa kỳ diệu nở trong lòng nước. Ai hái được bông hoa đó sẽ trở thành người đẹp nhất và thông minh nhất". Chuyên níu áo bà hỏi: "Ai sẽ hái được hở bà?". Bà nói: "Người nào dũng cảm vì người khác sẽ hái được". Nó hỏi: "Thế cháu có là người dũng cảm không?". Bà nó gật đầu: "Bà tin cháu là người dũng cảm". Trong giấc mơ, Chuyên nhìn thấy từ dưới lòng nước của đầm làng tỏa sáng. Đấy là ánh sáng của bông hoa nước. Nó chạy đến bờ đầm và từ từ lội xuống nước. Càng đến giữa bờ đầm ánh sáng từ dưới lòng nước càng tỏa lên rực rỡ. Chuyên sung sướng. Nó đưa tay xuống nước về phía ánh sáng phát ra. Bỗng từ trên bờ tiếng mẹ nó gọi nó gấp gáp: "Chuyên ơi! Chuyên ơi! Chuyên ơi!".

          (Lượt bớt đoạn: Chuyên giật mình tỉnh dậy. Mẹ em đang đau dữ dội và sắp sinh em bé. Trong đêm mưa bão, mẹ không thể đến trạm xá, đành nhờ Chuyên đi gọi bà đỡ. Nghe vậy, Chuyên vô cùng hoảng sợ. Em chỉ là một cô bé chín tuổi, lại phải đi một mình giữa đêm tối, gió mưa dữ dội. Nhà lại xa làng, xung quanh không có ai giúp đỡ. Chuyên vừa sợ hãi vừa lo lắng, bật khóc và do dự không dám đi…)

      - Mẹ chết mất con ơi - Mẹ kêu lên và vật văn trên giường - Con đi đi, đi gọi bà Quy... Nghe đến đó, Chuyên òa khóc. Nó khóc vì sợ hãi, vì lo sợ mẹ nó và vì bất lực. - Con đi đi. Đừng sợ - Mẹ Chuyên gượng ngồi dậy - Con mặc áo mưa vào. Nào đi đi, con. Chuyên vẫn ngồi bất động và nức nở. Cơn đau sinh nở làm mặt mẹ bạc trắng và méo mó. Tóc mẹ rũ rượi.

- Mẹ sắp sinh bé. Nếu không có bà đỡ em con... em con... chết mất, Chuyên ơi!

   Chuyên nín. Nó bàng hoàng nhìn mẹ. Bao tháng ngày rồi, nó mong đợi ngày em nó ra đời. Nó ao ước một đứa em. "Em con... chết mất". Câu nói đó của mẹ làm nó chợt trở nên cứng rắn

           - Con sẽ đi. Con đi ngay.

   Chuyên nói và hấp tấp đứng dậy. Nó khoác áo mưa và đội chiếc mũ lá của bố nó.

      - Hãy giúp mẹ... dừng sợ... con nhé!

  Chuyên bậm môi, gật đầu. Nó bước ra cửa. Gió ùa vào như xô ngã nó. Ngọn đèn phụt tắt

       -Mẹ!

   Chuyên kêu lên. Nó nhắm mắt lại. Chỉ chốc lát, mưa đã hắt ướt đẫm chiếc áo mưa của nó. - Đi đi con - Giọng mẹ nó từ bóng tối vọng ra - Đừng sợ. Hãy vì em bé của con.

   Nó bước ào ra sân. Gió như nhấc bổng nó lên. Cây cối gào thét trong vườn. Khi bước lên trên mặt đê, nó như ngạt đi vì gió. Nếu không có chớp, nó không thể nhìn thấy mặt đê. Cả thế gian mênh mông tối đen và mưa gió gào rú như chỉ có một mình nó. Một mình đứa bé gái chín tuổi nhỏ nhoi, bấm chân, chuệch choạng bước. Đã mấy lần nó định quay ngoặt chạy và về nhà. Những lúc đó, hình ảnh mẹ nó và gương mặt nhợt nhạt, méo mó giọng nói hổn hển "Em con... chết mất" lại hiện về.

   Chuyên đã đến trạm xá lúc nào mà nó cũng không biết. Khi chớp lóe lên thì nó nhận ra trạm xá xã đã ở trước mặt. Nó sướng đến lạnh người. Nó quáng quàng chạy vào sân trạm xá. Khu nhà chìm trong mưa.

[...] Đến gần trưa thì bố nó về. Khi bố vừa xuất hiện ở cửa thì nó kêu lên "Bố! Mẹ sinh em bé rồi" và ngất đi. Nó đã quá mệt mỏi và sợ hãi.

   Và giấc mơ đêm qua lại trở về với nó. Nó từ từ đưa tay vào lòng nước. Nơi đang tỏa ra một thứ ánh sáng diệu kỳ. Những ngón tay bé bỏng của nó chạm vào bông hoa nước. Nó ngắt bông hoa và bước đi. Nắng ngập tràn quanh nó. Và cứ sau mỗi bước đi, nó lại đẹp thêm lộng lẫy. Nó đã trở thành người đẹp nhất và thông minh nhất.

                         (Nguyễn Quang Thiều, Tuyển tập, NXB Văn học, 1917)

Chú thích: Nguyễn Quang Thiều là một trong những nhà văn tiêu biểu của văn học Việt Nam hiện đại, nổi bật với phong cách trữ tình, giàu chất thơ và triết lý sâu sắc. Truyện ngắn Bông hoa nước là một trong những tác phẩm ấn tượng của ông, kể về hành trình nội tâm của một con người giữa cuộc đời đầy biến động.