14 bài tập NLXH ôn thi vào 10 Chủ đề: Mối quan hệ với tự nhiên có lời giải

Bài làm

Hành tinh xanh của chúng ta đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng môi trường chưa từng có. Biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường đang đe dọa nghiêm trọng đến sự sống còn của con người và các loài sinh vật khác. Là một học sinh, tôi nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Đây không chỉ là trách nhiệm của các nhà lãnh đạo, các tổ chức quốc tế mà còn là sứ mệnh của mỗi cá nhân, đặc biệt là thế hệ trẻ - những người sẽ thừa hưởng tương lai của Trái Đất.

Biến đổi khí hậu, với biểu hiện rõ rệt là sự nóng lên toàn cầu, mực nước biển dâng cao và các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, đang gây ra những hậu quả nặng nề trên toàn thế giới. Theo báo cáo của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC), nhiệt độ trung bình toàn cầu đã tăng khoảng 1,1 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Tại Việt Nam, những tác động của biến đổi khí hậu đã hiện hữu rõ ràng, từ tình trạng xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long đến những trận lũ lụt lịch sử ở miền Trung.

Bên cạnh đó, ô nhiễm môi trường, bao gồm ô nhiễm không khí, nước và đất, cũng đang là một vấn đề đáng báo động. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ô nhiễm không khí gây ra khoảng 7 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu. Tại Việt Nam, các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM thường xuyên nằm trong danh sách những thành phố có chất lượng không khí kém nhất thế giới.

Nguyên nhân chính của biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường là do hoạt động của con người, đặc biệt là việc sử dụng quá mức nhiên liệu hóa thạch, phá rừng và khai thác tài nguyên thiên nhiên quá mức. Theo báo cáo của Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF), từ năm 1970 đến nay, thế giới đã mất đi khoảng 60% quần thể động vật hoang dã do các hoạt động của con người.

Tuy nhiên, vẫn còn một số ý kiến cho rằng biến đổi khí hậu là một quá trình tự nhiên và việc bảo vệ môi trường sẽ cản trở sự phát triển kinh tế. Đây là những quan điểm sai lầm và cần được bác bỏ. Các bằng chứng khoa học đã chứng minh rằng biến đổi khí hậu chủ yếu là do hoạt động của con người. Hơn nữa, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế không phải là hai mục tiêu đối lập nhau. Chúng ta hoàn toàn có thể phát triển kinh tế bền vững, thân thiện với môi trường.

Để ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường, chúng ta cần hành động ngay từ bây giờ. Một trong những giải pháp quan trọng nhất để ứng phó với biến đổi khí hậu là tiết kiệm năng lượng. Theo báo cáo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), ngành năng lượng chiếm tới 73% lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu. Vì vậy, việc giảm tiêu thụ năng lượng là chìa khóa để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. Học sinh chúng ta có thể đóng góp bằng những hành động đơn giản như tắt đèn, quạt, điều hòa khi không sử dụng, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử, và sử dụng các thiết bị tiết kiệm điện. Trường THPT Chuyên Hà Nội – Amsterdam đã triển khai thành công chương trình “Green School”, trong đó học sinh được khuyến khích đi bộ, đi xe đạp hoặc sử dụng phương tiện công cộng, giúp giảm lượng khí thải từ phương tiện giao thông cá nhân.

Bên cạnh đó, việc giảm thiểu, tái chế và tái sử dụng rác thải cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường. Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, mỗi ngày Việt Nam thải ra khoảng 60.000 tấn rác thải rắn sinh hoạt, trong đó chỉ có khoảng 10% được tái chế. Điều này không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn lãng phí tài nguyên. Học sinh chúng ta có thể bắt đầu bằng việc phân loại rác tại nguồn, hạn chế sử dụng túi nilon và đồ nhựa dùng một lần, sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường, và tham gia các hoạt động thu gom và tái chế rác thải của nhà trường và địa phương. Trường THCS Giảng Võ (Hà Nội) đã trở thành hình mẫu điển hình khi xây dựng thành công mô hình “Trường học không rác thải”, trong đó học sinh tích cực tham gia vào các hoạt động giảm thiểu và tái chế rác thải.

Trồng cây xanh là một giải pháp khác không kém phần quan trọng. Cây xanh không chỉ hấp thụ khí CO2, giảm hiệu ứng nhà kính mà còn giúp điều hòa khí hậu, làm sạch không khí, và bảo vệ đất. Chương trình “Vì một Việt Nam xanh” do Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các tổ chức phi chính phủ triển khai đã khơi dậy phong trào trồng cây trong cộng đồng học sinh, góp phần phủ xanh đất trống, đồi trọc, và cải thiện môi trường sống.

Cuối cùng, nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường là yếu tố then chốt để tạo ra sự thay đổi tích cực. Chúng ta cần chủ động tìm hiểu về biến đổi khí hậu và các giải pháp bảo vệ môi trường thông qua sách báo, internet, các chương trình giáo dục, và chia sẻ kiến thức với bạn bè, gia đình và cộng đồng. Các câu lạc bộ môi trường trong trường học là một diễn đàn tuyệt vời để học sinh cùng nhau trao đổi, học hỏi, và thực hiện các dự án bảo vệ môi trường.

Bản thân tôi luôn cố gắng thực hiện những hành động nhỏ để bảo vệ môi trường. Tôi luôn mang theo bình nước cá nhân để hạn chế sử dụng chai nhựa dùng một lần. Tôi tham gia trồng cây xanh ở trường và khu dân cư. Tôi cũng chia sẻ thông tin về môi trường và biến đổi khí hậu với bạn bè và người thân để nâng cao nhận thức của mọi người.

Bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu là trách nhiệm của tất cả chúng ta. Mỗi hành động nhỏ của chúng ta đều có thể tạo nên sự khác biệt lớn. Hãy chung tay hành động vì một tương lai xanh, sạch và bền vững cho Trái Đất. "Trái Đất không phải là tài sản mà chúng ta được thừa hưởng từ cha ông, mà là món quà mà chúng ta vay mượn từ con cháu." - Hãy cùng nhau bảo vệ món quà vô giá này!

Bài làm

Trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của con người được nâng cao, vấn nạn xả rác bừa bãi nổi lên như một nghịch lý đáng buồn. Hình ảnh những bãi rác tự phát, những con đường ngập tràn rác thải không chỉ làm mất mỹ quan đô thị mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại cho sức khỏe cộng đồng và môi trường sống. Là một học sinh, chứng kiến thực trạng này ở trường học và khu dân cư, tôi nhận thấy đây là một vấn đề cấp bách cần được giải quyết triệt để.

Xả rác bừa bãi là hành vi vứt bỏ, thải, đổ rác thải không đúng nơi quy định, bao gồm rác thải sinh hoạt, rác thải công nghiệp, rác thải y tế, rác thải xây dựng… Hành vi này thể hiện sự thiếu ý thức, thiếu trách nhiệm đối với môi trường và cộng đồng.

Thực tế đáng báo động cho thấy, tình trạng xả rác bừa bãi đang diễn ra tràn lan ở khắp mọi nơi. Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường năm 2022, mỗi ngày Việt Nam thải ra khoảng 80.000 tấn rác thải sinh hoạt, trong đó chỉ có khoảng 75% được thu gom và xử lý. Điều này đồng nghĩa với việc có tới 20.000 tấn rác thải bị thải ra môi trường mỗi ngày.

Tại các trường học, rác thải thường tập trung ở sân trường, hành lang, lớp học, nhà vệ sinh… Hình ảnh vỏ bánh kẹo, giấy vụn, chai nhựa, lon nước ngọt… vứt bừa bãi không còn xa lạ. Điển hình như tại trường THPT Chuyên Hà Nội – Amsterdam, mỗi ngày có tới hàng trăm kg rác thải được tạo ra, gây ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường học tập và sức khỏe của học sinh.

Ở khu dân cư, tình trạng còn đáng ngại hơn. Rác thải chất đống trên vỉa hè, lòng đường, thậm chí tràn xuống cả lòng kênh, ao hồ. Tại một số khu đô thị mới ở Hà Nội như Times City, Ecopark, tình trạng này diễn ra khá phổ biến, gây bức xúc cho người dân.

Nguyên nhân của tình trạng này bắt nguồn từ nhiều yếu tố. Trước hết, phải kể đến ý thức của một bộ phận người dân còn kém. Nhiều người vẫn thờ ơ, vô cảm trước vấn đề rác thải, cho rằng đó là việc của người khác. Bên cạnh đó, việc thiếu hệ thống thùng rác công cộng, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, cũng góp phần làm gia tăng tình trạng này. Cuối cùng, việc xử phạt chưa nghiêm, chế tài chưa đủ mạnh cũng khiến nhiều người không e ngại khi xả rác bừa bãi.

Hậu quả của việc xả rác bừa bãi là vô cùng nghiêm trọng. Ô nhiễm môi trường là hệ quả nhãn tiền, trực tiếp đe dọa đến sức khỏe con người. Các loại rác thải không được xử lý đúng cách sẽ phân hủy, tạo ra các khí độc hại như metan, amoniac… gây ô nhiễm không khí, nguồn nước, đất đai. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ô nhiễm môi trường là nguyên nhân gây ra khoảng 1,7 triệu ca tử vong mỗi năm ở trẻ em dưới 5 tuổi.

Không chỉ vậy, xả rác bừa bãi còn làm mất mỹ quan đô thị, ảnh hưởng đến hình ảnh của đất nước, cản trở phát triển du lịch. Các điểm tham quan nổi tiếng như Hồ Gươm, phố cổ Hội An… cũng không tránh khỏi tình trạng này.

Có ý kiến cho rằng, nguyên nhân chính của tình trạng xả rác bừa bãi là do thiếu thùng rác công cộng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, ngay cả khi có thùng rác, nhiều người vẫn cố tình vứt rác bừa bãi. Do đó, cần phải có sự thay đổi từ nhận thức, từ ý thức của mỗi người dân, kết hợp với việc tăng cường xử phạt nghiêm minh.

Để giải quyết vấn nạn này, cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, các tổ chức xã hội và mỗi cá nhân. Trước hết, để giải quyết triệt để vấn nạn này, cần phải nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho mọi người. Theo em, nhà trường và các tổ chức đoàn thể nên tổ chức các buổi sinh hoạt, hội thảo, diễn đàn để tuyên truyền, giáo dục về tác hại của việc xả rác bừa bãi và lợi ích của việc giữ gìn vệ sinh môi trường. Bên cạnh đó, việc lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường vào các môn học, hoạt động ngoại khóa, hoạt động Đoàn - Đội cũng là một cách làm hiệu quả. Ví dụ, trong môn Địa lý, giáo viên có thể lồng ghép các kiến thức về ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu; trong môn Sinh học, giáo viên có thể giới thiệu về các loài động vật, thực vật đang bị đe dọa bởi rác thải nhựa. Ngoài ra, việc phát động các phong trào thi đua như "Xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp", "Khu phố văn minh",... cũng góp phần khơi dậy tinh thần trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với môi trường sống xung quanh. Thực tế cho thấy, tại Singapore, việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường được thực hiện từ rất sớm, ngay từ bậc mầm non. Kết quả là người dân Singapore có ý thức rất cao trong việc giữ gìn vệ sinh chung, đường phố luôn sạch sẽ.

Bên cạnh nâng cao ý thức, việc xây dựng hệ thống thùng rác hợp lý cũng là một giải pháp quan trọng. Ban giám hiệu nhà trường, chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể cần phối hợp để đặt thùng rác ở những nơi công cộng, đông người qua lại, dễ nhìn thấy. Số lượng thùng rác phải đủ dùng và được phân loại rõ ràng (rác hữu cơ, rác vô cơ, rác tái chế). Thùng rác phải có nắp đậy kín, được vệ sinh thường xuyên. Để nâng cao hiệu quả, chúng ta có thể sử dụng các loại thùng rác thông minh có khả năng tự động nén rác, tự động báo đầy, hoặc sử dụng các ứng dụng di động để thông báo vị trí thùng rác gần nhất. Một ví dụ điển hình cho việc xây dựng hệ thống thùng rác hợp lý là ở Nhật Bản, nơi mà thùng rác được đặt ở khắp mọi nơi, từ ga tàu điện ngầm, công viên, trường học đến các khu dân cư. Nhờ đó, người dân Nhật Bản rất ít khi vứt rác bừa bãi.

Cuối cùng, không thể thiếu công tác kiểm tra, xử lý vi phạm. Đội ngũ bảo vệ nhà trường, lực lượng chức năng địa phương cần tăng cường tuần tra, kiểm soát thường xuyên để phát hiện và xử lý các trường hợp xả rác bừa bãi. Xử phạt nghiêm minh các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật và công khai danh tính các trường hợp vi phạm trên các phương tiện truyền thông để răn đe. Việc sử dụng camera giám sát để ghi lại hình ảnh các trường hợp vi phạm hay sử dụng các ứng dụng di động để người dân có thể báo cáo các trường hợp vi phạm cũng sẽ nâng cao hiệu quả của công tác kiểm tra, xử lý. Hàn Quốc là một quốc gia có chế tài xử phạt người xả rác bừa bãi rất nghiêm khắc. Người vi phạm có thể bị phạt tiền, lao động công ích hoặc thậm chí bị phạt tù. Nhờ đó, đường phố Hàn Quốc luôn sạch sẽ.

Bản thân tôi luôn tâm niệm rằng, giữ gìn vệ sinh môi trường là trách nhiệm của mỗi người. Tôi luôn thực hiện tốt việc phân loại rác tại nhà, mang theo túi đựng rác khi đi dã ngoại, không xả rác bừa bãi nơi công cộng. Tôi cũng tích cực tham gia các hoạt động dọn dẹp vệ sinh do trường lớp, khu phố tổ chức.

Xả rác bừa bãi là một vấn nạn nhức nhối, gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Để giải quyết vấn đề này, cần có sự chung tay của cả cộng đồng, trong đó học sinh đóng vai trò quan trọng. Bằng những hành động nhỏ bé nhưng thiết thực, chúng ta có thể góp phần xây dựng một môi trường sống xanh – sạch – đẹp, một xã hội văn minh, hiện đại. “Hãy hành động vì một Việt Nam xanh, vì một tương lai bền vững”.

Bài làm tham khảo

Cuộc sống hiện đại mang đến vô vàn tiện ích, trong đó có sự phổ biến của các sản phẩm nhựa. Tuy nhiên, tiện lợi đi đôi với hệ lụy. Rác thải nhựa, từ túi nilon, chai lọ đến ống hút, đang trở thành vấn nạn môi trường cấp bách, đe dọa nghiêm trọng đến hệ sinh thái, sức khỏe con người và tương lai của chính chúng ta. Là học sinh, chúng ta không thể làm ngơ trước thực trạng này. Bằng những hành động nhỏ bé nhưng thiết thực, mỗi chúng ta đều có thể góp phần giảm thiểu rác thải nhựa, bắt đầu từ chính trường học và gia đình mình.

Theo báo cáo của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP), mỗi năm thế giới thải ra khoảng 400 triệu tấn rác thải nhựa, tương đương với trọng lượng của hơn 300 triệu chiếc ô tô. Con số này thật sự đáng báo động. Tại Việt Nam, theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, mỗi ngày có khoảng 28.000 tấn rác thải nhựa được thải ra, nhưng chỉ có khoảng 10% được tái chế. Phần lớn số còn lại bị chôn lấp hoặc thải ra môi trường, gây ô nhiễm đất, nước, không khí và đại dương.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này có nhiều, nhưng chủ yếu xuất phát từ ý thức của người dân. Nhiều người vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tác hại của rác thải nhựa và chưa có thói quen phân loại, xử lý rác đúng cách. Bên cạnh đó, việc quản lý rác thải nhựa ở nhiều nơi còn lỏng lẻo, thiếu các biện pháp chế tài đủ mạnh. Hơn nữa, các sản phẩm nhựa được sản xuất và tiêu thụ với số lượng lớn, trong khi các giải pháp thay thế còn hạn chế.

Hậu quả của ô nhiễm rác thải nhựa là vô cùng nghiêm trọng. Môi trường bị tàn phá nặng nề, đất đai bị ô nhiễm, nguồn nước bị nhiễm độc, không khí bị ô nhiễm. Rác thải nhựa còn làm mất mỹ quan đô thị và nông thôn, phá hủy hệ sinh thái, đe dọa sự đa dạng sinh học. Đáng buồn hơn, các chất độc hại trong nhựa có thể xâm nhập vào cơ thể con người qua đường hô hấp, tiêu hóa, gây ra nhiều bệnh nguy hiểm như ung thư, dị tật bẩm sinh, rối loạn nội tiết... Không chỉ vậy, ô nhiễm rác thải nhựa còn gây thiệt hại lớn cho ngành du lịch, thủy sản và các ngành kinh tế khác.

Tuy nhiên, một số người vẫn cho rằng việc giảm thiểu rác thải nhựa là không cần thiết vì nhựa mang lại nhiều tiện ích và việc thay thế nhựa bằng các vật liệu khác sẽ tốn kém hơn. Quan điểm này hoàn toàn sai lầm. Lợi ích ngắn hạn của nhựa không thể bù đắp cho những tác hại lâu dài mà nó gây ra. Việc đầu tư vào các giải pháp thay thế nhựa là cần thiết để bảo vệ môi trường và sức khỏe con người, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững.

Vậy chúng ta, những học sinh, có thể làm gì để giảm thiểu rác thải nhựa?

Trước hết, để giải quyết một vấn đề, cần phải hiểu rõ bản chất của nó. Do đó, việc nâng cao nhận thức về tác hại của rác thải nhựa là bước đi đầu tiên và quan trọng nhất. Học sinh, giáo viên và phụ huynh cần được trang bị kiến thức đầy đủ về vòng đời của nhựa, quá trình phân hủy, và ảnh hưởng của chúng đến môi trường và sức khỏe. Các buổi sinh hoạt, hội thảo, cuộc thi về môi trường, cùng với việc sử dụng báo tường, trang web của trường và mạng xã hội, là những kênh truyền thông hiệu quả để phổ biến thông tin này. Trường THCS Lý Tự Trọng (Hà Nội) là một ví dụ điển hình cho thấy sức mạnh của giáo dục trong việc nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động bảo vệ môi trường thông qua cuộc thi "Sáng tạo sản phẩm từ rác thải nhựa".

Tuy nhiên, nhận thức thôi chưa đủ, cần phải chuyển hóa thành hành động cụ thể. Một trong những hành động thiết thực nhất mà học sinh có thể làm là thay đổi thói quen sử dụng đồ nhựa dùng một lần. Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Việt Nam thải ra môi trường khoảng 1,8 triệu tấn rác thải nhựa mỗi năm, trong đó phần lớn là đồ nhựa dùng một lần. Bằng cách hạn chế sử dụng túi nilon, ống hút nhựa, hộp xốp và chai nhựa dùng một lần, và thay thế bằng các sản phẩm thân thiện với môi trường như túi giấy, ống hút tre, hộp cơm inox, chúng ta có thể giảm đáng kể lượng rác thải nhựa.

Bên cạnh việc giảm thiểu sử dụng, việc tái sử dụng và tái chế đồ nhựa cũng đóng vai trò quan trọng. Tại nhà, chúng ta có thể sử dụng lại chai nhựa, lọ thủy tinh để đựng nước, thực phẩm, hoặc tái chế vỏ chai nhựa, giấy báo thành các sản phẩm thủ công, đồ dùng học tập. Trong khuôn khổ nhà trường, việc tổ chức các hoạt động thu gom và tái chế rác thải nhựa không chỉ giúp giảm thiểu rác thải mà còn giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh. Trên thế giới, công ty Coca-Cola đã cam kết đến năm 2030 sẽ thu gom và tái chế tương đương với số lượng bao bì mà họ bán ra trên toàn cầu, một minh chứng cho thấy tiềm năng của tái chế trong việc giải quyết vấn nạn rác thải nhựa.

Không chỉ vậy, trồng cây xanh cũng là một giải pháp gián tiếp nhưng không kém phần quan trọng. Cây xanh không chỉ làm đẹp cảnh quan, cải thiện chất lượng không khí mà còn hấp thụ CO2, một trong những nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu và thúc đẩy sản xuất nhựa. Theo nghiên cứu của NASA, một cây xanh có thể hấp thụ đến 22kg CO2 mỗi năm. Do đó, việc trồng và chăm sóc cây xanh trong trường học và khu dân cư là một hành động thiết thực để góp phần giảm thiểu rác thải nhựa và bảo vệ môi trường.

Trong trường học, chúng ta có thể tổ chức các buổi sinh hoạt, cuộc thi, hoạt động ngoại khóa về bảo vệ môi trường, nâng cao nhận thức của học sinh về tác hại của rác thải nhựa và cách giảm thiểu. Đặt các thùng rác phân loại tại các khu vực trong trường, khuyến khích học sinh phân loại rác đúng cách. Hạn chế sử dụng nhựa dùng một lần bằng cách khuyến khích học sinh mang theo bình nước cá nhân, hộp cơm, ống hút kim loại... Tổ chức các hoạt động thu gom, tái chế rác thải nhựa, khuyến khích học sinh sáng tạo các sản phẩm từ rác thải nhựa.

Trong gia đình, chúng ta có thể thay đổi thói quen tiêu dùng bằng cách hạn chế sử dụng túi nilon, chai nhựa, hộp nhựa... thay vào đó sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường như túi vải, hộp thủy tinh, đồ dùng làm từ tre, gỗ... Phân loại rác tại nhà, tự ủ phân hữu cơ, và lan tỏa thông điệp về giảm thiểu rác thải nhựa đến người thân, bạn bè, hàng xóm.

Bản thân tôi, từ những kiến thức được học và trải nghiệm thực tế, luôn cố gắng áp dụng các biện pháp giảm thiểu rác thải nhựa trong cuộc sống hàng ngày. Tôi tin rằng mỗi hành động nhỏ của mình đều có ý nghĩa và góp phần làm cho môi trường sống trở nên xanh, sạch, đẹp hơn.

Giảm thiểu rác thải nhựa không chỉ là trách nhiệm của riêng ai mà là của toàn xã hội. Là học sinh, chúng ta hãy bắt đầu từ những việc làm nhỏ nhất, từ trường học và gia đình mình, để góp phần giải quyết vấn nạn ô nhiễm rác thải nhựa, hướng tới một tương lai bền vững cho hành tinh xanh. "Hành động nhỏ, thay đổi lớn" - Mỗi chúng ta hãy chung tay hành động để giảm thiểu rác thải nhựa, bảo vệ môi trường và sức khỏe của chính mình và các thế hệ mai sau.

Bài làm tham khảo

Túi ni-lông, vật dụng quen thuộc trong cuộc sống hàng ngày, đã trở thành một phần không thể thiếu trong hoạt động mua sắm, đựng thực phẩm và đóng gói hàng hóa. Tuy nhiên, sự tiện lợi và giá thành rẻ của túi ni-lông đã dẫn đến tình trạng lạm dụng, gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với môi trường và sức khỏe con người.

Túi ni-lông được làm từ nhựa polyethylene, một loại vật liệu rất khó phân hủy trong môi trường tự nhiên. Theo nghiên cứu, một chiếc túi ni-lông thông thường có thể mất từ 500 đến 1.000 năm để phân hủy hoàn toàn. Trong quá trình này, chúng giải phóng ra các chất độc hại như chì, cadimi, thủy ngân,... ngấm vào đất và nguồn nước, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Thực trạng sử dụng túi ni-lông ở Việt Nam đang ở mức báo động. Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, mỗi ngày Việt Nam thải ra môi trường khoảng 25 triệu túi ni-lông. Con số này tương đương với khoảng 9 tỷ túi ni-lông mỗi năm, góp phần làm gia tăng lượng rác thải nhựa trên toàn cầu. Túi ni-lông không chỉ gây ô nhiễm môi trường đất và nước mà còn làm tắc nghẽn hệ thống thoát nước, gây ngập úng, tạo điều kiện cho vi khuẩn, muỗi phát triển, lây lan dịch bệnh.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng lạm dụng túi ni-lông. Thứ nhất, do thói quen sử dụng túi ni-lông của người dân. Túi ni-lông tiện lợi, dễ sử dụng và giá thành rẻ nên được nhiều người lựa chọn mà không quan tâm đến tác hại của nó. Thứ hai, do ý thức bảo vệ môi trường của người dân còn hạn chế. Nhiều người chưa nhận thức được tác hại của túi ni-lông đối với môi trường và sức khỏe, thậm chí có người biết nhưng vẫn thờ ơ, vô trách nhiệm. Thứ ba, do công tác quản lý, kiểm soát việc sản xuất và sử dụng túi ni-lông chưa hiệu quả. Các quy định về hạn chế sử dụng túi ni-lông chưa được thực hiện nghiêm túc, chế tài xử phạt chưa đủ sức răn đe.

Một số người cho rằng việc hạn chế sử dụng túi ni-lông là không cần thiết vì túi ni-lông mang lại nhiều tiện ích cho cuộc sống. Tuy nhiên, quan điểm này là hoàn toàn sai lầm. Túi ni-lông chỉ mang lại lợi ích trước mắt, còn tác hại của nó đối với môi trường và sức khỏe là lâu dài và nghiêm trọng.

Để giảm thiểu tác hại của túi ni-lông, chúng ta cần hành động ngay từ hôm nay. Trước hết, để thay đổi một thói quen đã ăn sâu vào nếp sống, cần bắt đầu từ việc nâng cao nhận thức cộng đồng. Chính phủ, nhà trường và các cơ quan truyền thông cần chung tay tổ chức các hoạt động tuyên truyền đa dạng như hội thảo, cuộc thi sáng tạo về tác hại của túi ni-lông và lợi ích của việc sử dụng các sản phẩm thay thế thân thiện với môi trường. Bên cạnh đó, việc tận dụng sức mạnh của truyền thông đại chúng như báo chí, truyền hình và mạng xã hội sẽ giúp thông điệp này lan tỏa rộng rãi, chạm đến mọi tầng lớp người dân. Tại Việt Nam, chiến dịch "Chống rác thải nhựa" đã cho thấy hiệu quả tích cực trong việc nâng cao ý thức cộng đồng về vấn đề ô nhiễm môi trường do rác thải nhựa, trong đó có túi ni-lông.

Song song với việc nâng cao nhận thức, cần có những giải pháp thiết thực để thay đổi hành vi tiêu dùng. Các doanh nghiệp sản xuất và phân phối có vai trò quan trọng trong việc khuyến khích người dân sử dụng túi thân thiện với môi trường. Bằng cách sản xuất và cung cấp đa dạng các loại túi giấy, túi vải, túi tự hủy sinh học với mẫu mã đẹp, chất lượng tốt, cùng với các chương trình khuyến mãi hấp dẫn, người tiêu dùng sẽ có thêm động lực để chuyển sang sử dụng các sản phẩm này. Thực tế cho thấy, tại nhiều siêu thị lớn ở Việt Nam, việc thay thế túi ni-lông bằng túi giấy đã trở thành một xu hướng được nhiều người hưởng ứng.

Bên cạnh đó, chính phủ cần có những chính sách cụ thể để hạn chế sản xuất và sử dụng túi ni-lông. Việc áp dụng thuế, phí đối với túi ni-lông sẽ tác động trực tiếp đến giá thành sản phẩm, từ đó khuyến khích người dân giảm thiểu việc sử dụng. Số tiền thu được từ thuế, phí này có thể được sử dụng để đầu tư vào các hoạt động bảo vệ môi trường, tạo ra một vòng tuần hoàn tích cực. Điển hình như tại Ireland, việc áp dụng thuế túi ni-lông đã giúp giảm tới 90% lượng tiêu thụ túi ni-lông chỉ trong vòng một năm.

Cuối cùng, không thể thiếu một hệ thống thu gom và xử lý túi ni-lông hiệu quả. Chính quyền địa phương và các doanh nghiệp xử lý chất thải cần phối hợp xây dựng các điểm thu gom túi ni-lông tại các khu dân cư, trường học, chợ... Đồng thời, việc đầu tư vào công nghệ xử lý túi ni-lông tiên tiến, thân thiện với môi trường là rất cần thiết. Đây không chỉ là giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn tạo ra nguồn nguyên liệu tái chế quý giá. Nhật Bản là một ví dụ điển hình cho việc xây dựng hệ thống thu gom và tái chế rác thải nhựa, bao gồm cả túi ni-lông, đạt hiệu quả cao.

Bản thân em đã và đang thực hiện những giải pháp trên. Em luôn mang theo túi vải khi đi mua sắm, từ chối sử dụng túi ni-lông khi không cần thiết. Em cũng thường xuyên chia sẻ thông tin về tác hại của túi ni-lông với bạn bè, người thân và tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường do nhà trường tổ chức.

Hạn chế sử dụng túi ni-lông không chỉ là trách nhiệm của mỗi học sinh mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Bằng những hành động nhỏ nhưng thiết thực, chúng ta có thể góp phần bảo vệ môi trường sống, bảo vệ sức khỏe của chính mình và các thế hệ mai sau. Hãy hành động ngay hôm nay vì một tương lai xanh, sạch, đẹp.

Bài làm tham khảo

Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa ngày càng phát triển mạnh mẽ, ô nhiễm môi trường nói chung và ô nhiễm chất thải công nghiệp nói riêng đã trở thành một vấn nạn nhức nhối, đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe con người và sự phát triển bền vững của đất nước. Là một học sinh, tôi nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và mong muốn đóng góp một phần nhỏ bé của mình vào công cuộc chung này.

Chất thải công nghiệp là những chất thải phát sinh trong quá trình sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp, nhà máy, xí nghiệp. Chúng bao gồm các loại chất thải rắn, lỏng, khí có chứa các chất độc hại, nguy hiểm như kim loại nặng, hóa chất, chất phóng xạ,... Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường năm 2022, mỗi năm Việt Nam thải ra môi trường khoảng 18 triệu tấn chất thải rắn công nghiệp, trong đó có tới 30% là chất thải nguy hại. Tình trạng này diễn ra phổ biến ở các khu công nghiệp, làng nghề như làng nghề tái chế phế liệu ở xã Liên Hà, huyện Đông Anh, Hà Nội, gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước, đất, không khí, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người dân.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng ô nhiễm chất thải công nghiệp. Thứ nhất, ý thức chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường của một số doanh nghiệp còn kém. Họ thường xuyên xả thải trái phép, không qua xử lý hoặc xử lý chưa đạt tiêu chuẩn ra môi trường. Thứ hai, công nghệ xử lý chất thải của nhiều doanh nghiệp còn lạc hậu, chưa đáp ứng được yêu cầu. Thứ ba, hệ thống quản lý chất thải chưa được hoàn thiện, thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Cuối cùng, sự thiếu quan tâm, giám sát của các cơ quan chức năng cũng là một nguyên nhân quan trọng.

Hậu quả của ô nhiễm chất thải công nghiệp là vô cùng nặng nề. Đất bị ô nhiễm khiến cây trồng không thể sinh trưởng, phát triển, thậm chí gây ra những vụ ngộ độc tập thể. Nước bị ô nhiễm gây ra các bệnh về đường tiêu hóa, da liễu, thậm chí ung thư. Không khí bị ô nhiễm gây ra các bệnh về đường hô hấp, tim mạch. Vụ việc Formosa Hà Tĩnh năm 2016 đã gây ra thảm họa môi trường biển nghiêm trọng, ảnh hưởng đến đời sống của hàng triệu người dân.

Tuy nhiên, một số người cho rằng việc phát triển công nghiệp là tất yếu và ô nhiễm môi trường là cái giá phải trả. Họ cho rằng việc đầu tư vào công nghệ xử lý chất thải sẽ làm tăng chi phí sản xuất, giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, quan điểm này là hoàn toàn sai lầm. Chúng ta hoàn toàn có thể phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường nếu có những chính sách, giải pháp phù hợp.

Để giải quyết vấn đề này, cần có sự chung tay của toàn xã hội. Trước hết, nâng cao nhận thức về vấn đề ô nhiễm chất thải công nghiệp là chìa khóa then chốt để thay đổi hành vi và thúc đẩy hành động tích cực. Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Việt Nam thải ra môi trường khoảng 18 triệu tấn chất thải công nghiệp rắn mỗi năm, trong đó chỉ có khoảng 60% được xử lý. Con số này cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề và sự cần thiết phải nâng cao nhận thức cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ. Các trường học cần tích cực lồng ghép kiến thức về ô nhiễm chất thải công nghiệp vào chương trình giảng dạy, tổ chức các buổi sinh hoạt ngoại khóa, cuộc thi sáng tạo về môi trường. Một ví dụ điển hình là trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam với cuộc thi "Sáng tạo xanh" đã thu hút đông đảo học sinh tham gia, tạo ra nhiều sản phẩm tái chế độc đáo từ chất thải, góp phần nâng cao nhận thức và khơi dậy tinh thần sáng tạo của học sinh trong việc bảo vệ môi trường.

Tiếp theo, việc phân loại và thu gom chất thải tại nguồn là một giải pháp quan trọng để giảm thiểu lượng chất thải ra môi trường và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tái chế. Ở các nước phát triển như Thụy Điển, hơn 99% rác thải được tái chế hoặc sử dụng để sản xuất năng lượng. Tại Việt Nam, mô hình "Phân loại rác tại nguồn" đã được triển khai thành công ở một số địa phương như Đà Nẵng, Hội An, góp phần giảm đáng kể lượng rác thải chôn lấp và ô nhiễm môi trường. Học sinh có thể đóng vai trò quan trọng trong việc này bằng cách thực hiện phân loại rác tại trường học, gia đình và vận động người thân, bạn bè cùng tham gia.

Bên cạnh đó, tiết kiệm và tái sử dụng là những hành động nhỏ nhưng mang lại ý nghĩa lớn trong việc giảm thiểu chất thải công nghiệp. Theo thống kê, mỗi người Việt Nam thải ra khoảng 1,2kg rác thải mỗi ngày, trong đó có nhiều vật dụng có thể tái sử dụng hoặc tái chế như chai nhựa, túi nilon, giấy báo. Việc sử dụng tiết kiệm điện, nước, giấy và tái sử dụng các vật dụng này không chỉ giúp giảm thiểu lượng chất thải mà còn tiết kiệm tài nguyên và giảm chi phí. Phong trào "Sống xanh" đang được lan tỏa mạnh mẽ trong giới trẻ, với những hành động thiết thực như sử dụng túi vải, bình nước cá nhân, hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần.

Là một học sinh, tuy không thể trực tiếp tham gia vào quá trình xử lý chất thải công nghiệp, nhưng tôi nhận thức được trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ môi trường. Tôi thường xuyên tham gia các hoạt động ngoại khóa về môi trường, thu gom rác thải, trồng cây xanh. Tôi cũng chia sẻ những kiến thức về bảo vệ môi trường cho bạn bè, người thân và cộng đồng. Tôi tin rằng mỗi hành động nhỏ của mình sẽ góp phần làm cho môi trường sống trở nên tốt đẹp hơn.

Ô nhiễm chất thải công nghiệp là một vấn đề nghiêm trọng, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội. Là một học sinh, tôi sẽ tiếp tục nỗ lực học tập, rèn luyện để trở thành một công dân có ích cho xã hội, góp phần xây dựng một môi trường sống trong lành, bền vững cho thế hệ mai sau. Hãy cùng nhau hành động vì một Việt Nam xanh, sạch, đẹp!