Đề thi thử vào lớp 10 Ngữ văn năm 2026 Trường THCS Quất Động (Hà Nội) có đáp án

1

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận về đoạn thơ (4) của văn bản trong phần Đọc hiểu.

2,0

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn:

 Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, móc xích hoặc song hành.

0,25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: cảm nhận về đoạn thơ (4) – đoạn thơ cuối của văn bản thơ Đôi bàn tay mẹ (Trương Trọng Nghĩa) trong phần Đọc hiểu.

0,25

c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu:

Lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ lí lẽ và dẫn chứng trên cơ sở đảm bảo những nội dung sau:

* Giới thiệu về bài thơ Đôi bàn tay mẹ: Bài thơ chính là tình mẫu tử thiêng liêng cao quý. Tình cảm ấy được thể hiện ở tình yêu thương của người mẹ dành cho con qua hình ảnh đôi bàn tay mang tính biểu tượng và ở sự thấu hiểu, trân trọng của người con dành cho mẹ.

* Về nội dung:

- Nếu ở khổ thơ trước, bàn tay mẹ hiện lên với những vết chai sần vì lao động, thì sang đoạn thơ (4), hình ảnh ấy càng trở nên chân thực hơn với những dấu vết gắn liền với công việc đồng áng: “ngón trỏ bám phèn”, “ngón giữa lấm lem”, “ngón út dính đầy mủ chuối”. Những chi tiết này vừa giàu sức gợi, vừa khắc họa chân thực bàn tay của một người mẹ tảo tần, gắn bó với ruộng vườn, dãi dầu mưa nắng.

- Tuy nhiên, điều đặc biệt nằm ở câu thơ cuối: “Mẹ vẫn luôn dạy các con giữ mình sạch trong…”. Lời dạy giản dị mà sâu sắc, bởi nó không chỉ là bài học về đạo đức mà còn là tình yêu thương bao la mẹ dành cho con – mẹ có thể chịu cực khổ, nhưng luôn mong con sống trọn vẹn với những giá trị trong sạch, thiện lương.

=> Như vậy, qua hai khổ thơ trên, hình ảnh đôi bàn tay mẹ hiện lên với hai phương diện: vất vả, chai sần bởi lao động, nhưng cũng đầy yêu thương, nâng niu và dìu dắt con bằng những bài học sâu sắc về nhân cách sống. Những câu thơ không chỉ thể hiện sự biết ơn, trân trọng của người con với mẹ, mà còn làm lay động trái tim người đọc bởi sự bình dị nhưng thiêng liêng của tình mẫu tử. Đôi bàn tay ấy, dù có thô ráp đến đâu, vẫn luôn là nơi che chở, vỗ về, nâng đỡ con trên hành trình cuộc đời.

* Nghệ thuật:

- Thể thơ tự do với những câu thơ dài ngắn linh hoạt rất phù hợp với những cảm xúc dâng tràn, mãnh liệt, tha thiết trong tâm trí người con về mẹ.

- Ngôn ngữ thơ mộc mạc, giản dị, tự nhiên: bám phèn, lấm lem, dính đầy mủ chuối nhưng giàu sức gợi cảm.

- Biện pháp liệt kê: ngón trỏ bám phèn, ngón giữa lấm lem, ngón út dính đầy mủ chuối đã tái hiện rõ nét hình ảnh đôi bàn tay mẹ và những cảm xúc của người con.

- Nhịp thơ nhẹ nhàng, sâu lắng giúp bài thơ thấm sâu vào lòng người đọc, gợi lên sự đồng cảm và lòng biết ơn đối với mẹ.

1,0

d. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

0,25

đ. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.

0,25