Đề thi tuyển sinh vào lớp 10 Ngữ Văn năm học 2015 - 2016 Sở GD&ĐT TP Hồ Chí Minh có đáp án

a. Xác định một phép liên kết có trong đoạn (2): phép lặp (tôi, hát, quốc ca); phép thế (đó: thế cho một cảm xúc mãnh liệt).

b. Những cảm xúc của tác giả khi hát quốc ca Việt Nam: niềm tự hào dân tộc, tình yêu quê hương đất nước hoặc cảm xúc mãnh liệt, một cảm giác thật khó tả, một điều gì đó thiêng liêng dành cho Tổ quốc đang dâng lên trong lòng.

c. Ý nghĩa của sự việc cả gia đình tác giả cùng hát theo khi quốc ca Việt Nam vang lên: Các thế hệ đều có chng nhận thức về tình yêu nước, lòng tự hào dân tộc (hoặc cả gia đình đều thể hiện lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc); sự việc trên còn có tác dụng lan tỏa, khơi dậy, nhắc nhở mọi người về tình yêu đất nước, niềm tự hào dân tộc,…

d. Nhận xét về thực trạng hát quốc ca trong nhà trường hiện nay: với những góc nhìn khác nhau, học sinh có thể đưa ra các ý nhận xét khác nhau. Chẳng hạn: học sinh nghiêm túc khi hát; khi hát thể hiện rõ tình yêu tổ quốc và tự hào dân tộc; học sinh có sự chuyển biến từ chưa nghiêm túc đến ý thức cao khi hát quốc ca; một số học sinh chưa ý thức khi hát; một số học sinh chưa nghiêm túc khi hát (chưa thuộc lời, không hát, đùa giỡn),…

*Yêu cầu về kĩ năng

- Nắm vững phương pháp làm bài nghị luận xã hội

- Bố cục đầy đủ, rõ ràng

- Diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết, lập luận chặt chẽ. Không mắc lỗi diễn đạt, không sai lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp, trình bày bài rõ ràng.

*Yêu cầu về kiến thức

- Giới thiệu vấn đề nghị luận: sống vô cảm ngay trong chính gia đình mình.

- Giải thích: sự việc được đề cập trong đề bài cho thấy các bạn trẻ sống vị kỉ, lao vào thế giới ảo, bỏ quên những mối quan hệ ruột thịt, gần gũi,…Đó chính là biểu hiện cụ thể của lối sống vô cảm với chính gia đình mình. Sống vô cảm ngay trong chính gia đình mình là sự thờ ơ, không quan tâm, không biết chia sẻ với những người thân yêu, gần gũi.

- Bàn luận: HS đưa ra các ý bàn luận về nguyên nhân, tác hại và bày tỏ thái độ về vấn đề. Chẳng hạn:

+ Nguyên nhân: bị tác động bởi lối sống thực dụng, được nuông chiều, thiếu sự giáo dục của gia đình, thiếu ý thức và trách nhiệm,…

+ Tác hại: với cá nhân, gia đình, và cộng đồng (ảnh hưởng đến nhân cách; vai trò, ý nghĩa của gia đình trong đời sống của mỗi cá nhân sẽ bị giảm sút; tạo ra những công dân vô trách nhiệm, vô cảm,…)

+ Bày tỏ thái độ: không đồng tình, phê phán lối sống vô cảm.

*Yêu cầu về kĩ năng

- Nắm vững phương pháp làm bài nghị luận văn học.

- Bố cục đầy đủ, rõ ràng.

- Văn trôi chảy, có cảm xúc, thể hiện khả năng cảm thụ văn học tốt. không mắc lỗi diễn đạt; không sai lỗi chính tả, dùng từ, trình bày bài rõ ràng.

*Yêu cầu về kiến thức

- Giới thiệu được về tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận (Bức tranh thiên nhiên – bức tranh giao mùa từ hạ sang thu; từ đó liên hệ với một khổ thơ khác về đề tài thiên nhiên để thấy được những điểm gặp gỡ của các nhà thơ).

- Cảm nhận bức tranh thiên nhiên – bức tranh giao mùa từ hạ sang thu.

+ Bức tranh giao mùa từ hạ sang thu được diễn tả tinh tế với những tín hiệu lúc giao mùa: ngọn gió se mang theo hương ổi; sương đầu thu giăng mắc nhẹ nhàng, dòng sông trôi thanh thản, những cánh chim vội vã; những đám mây mùa hạ vắt nửa mình sang thu; tâm trạng nhà thơ: ngỡ ngàng, bâng khuâng,…

+ Bức tranh giao mùa từ hạ sang thu được thể hiện qua hình thức nghệ thuật độc đáo (từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi: chùng chình, dềnh dàng,…; phép nhân hóa (sương chùng chình qua ngõ,…)

- HS liên hệ với một khổ thơ hoặc đoạn thơ với đề tài thiên nhiên để thấy điểm gặp gỡ của các nhà thơ viết về đề tàu này.

+ Trình bày sơ lược nội dung của khổ thơ/ đoạn thơ được chọn.

+ Chỉ ra những điểm gặp gữo (điểm chung) giữa các nhà thơ: đều có cảm hứng mãnh liệt trước thiên nhiên, đều có tình yêu, sự gắn bó với thiên nhiên; có những cảm nhận tinh tế trước vẻ đẹp của thiên nhiên, cách thể hiện độc đáo, thiên nhiên trong thơ đều có những nét quen mà lạ,..

- Khái quát, đánh giá về vấn đề bàn luận.