Đề thi thử vào lớp 10 Ngữ văn năm 2026 Trường THPT chuyên Lam Sơn (Thanh Hóa) đề chuyên có đáp án

Xác định 2 từ láy được sử dụng trong văn bản.

Tìm những từ ngữ, hình ảnh thể hiện những điều nhân vật trữ tình đã học được từ núi, sông.

Nêu tác dụng của biện pháp điệp ngữ trong đoạn thơ sau:

Sông không dạy ta biết cách tự lọc mình trong

Không dạy ta biết cách tự tìm đường ra bể

Không dạy ta biết cách cuốn phăng mọi vật cản

không bao giờ khuất phục 

Nhưng ta học được ở sông từ giọt nước tận ngọn nguồn

Em hiểu như thế nào về quá trình trưởng thành của nhân vật trữ tình được thể hiện trong đoạn thơ:

Ta lớn

Ta khôn

Ta dẻo dai bền bỉ

Ta mạnh mẽ

Ta hiến dâng

Ta tỏa sáng

Từ chia sẻ: Sông/ Núi/ Dạy ta/ Học lặng im của nhân vật trữ tình, em hãy bày tỏ suy nghĩ về vai trò của thế giới tự nhiên với hành trình trưởng thành của con người trong cuộc sống. (Trả lời bằng một đoạn văn khoảng 7 - 10 câu)

II. VIẾT (7,0 điểm)

(2,0 điểm)

Trong cuốn sách Gửi tuổi trẻ thân thương, tác giả Kim Wook viết:

Nói cho cùng điểm mấu chốt chính là bàn tay chúng ta. Chỉ cần làm không ngừng nghỉ trong mười năm, chắc chắn bạn sẽ có được bí quyết của riêng mình.

Tôi rất muốn nói với cậu thiếu niên 15 tuổi đang băn khoăn chẳng biết mình có thể và muốn làm gì, rằng:“Hãy tin tưởng vào đôi tay của mình!”

(Trích Gửi tuổi trẻ thân thương, Kim Wook, NXB Dân Trí, tr.308)

Viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về điều quý giá từ đôi tay của mình trong lời nhắn gửi trên.

(5,0 điểm)

Trong bài viết Vươn tới cái đẹp và cái hoàn thiện, tác giả Vũ Cao cho rằng:

Một tác phẩm hay đọc xong thấy yêu đời, muốn sống và sống văn minh hơn, phong phú hơn.

(Trích Nhà văn nói về tác phẩm, Hà Minh Đức biên soạn, NXB Văn học, 1998, tr.367)

Từ việc phân tích đoạn trích truyện ngắn Bẫy cò của Tạ Duy Anh(1), em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.

Năm ấy tôi quãng mười hai tuổi, còn bé Vin thì lên bảy. Vào dịp hè chúng tôi được tự do chạy nhảy. Bé Vin tết tóc thành hai dải, thắt nơ xanh, bám theo tôi như chiếc bóng. Chúng tôi thường lần dọc bờ đê tìm chọi gà hoặc lăn ra bãi cỏ nào đó đố nhau đếm từng đàn chim bay qua. Đủ các loại chim, ban ngày chúng lặn lội kiếm ăn và tối đến lại rủ nhau tụ hội trên những búi tre xanh tốt phía rìa làng.

Một hôm tôi rủ bé Vin:

- Chúng mình bẫy cò đi.

Bé Vin tròn mắt:

- Anh biết làm bẫy không?

- Biết chứ! Ông Kiểm thọt chả dạy anh đấy thôi.

Bé Vin nhìn tôi từ đầu đến chân ra chiều phục lắm. Có một ông anh biết làm bẫy cò cơ mà. Khi tôi bắt tay vào việc, bé Vin luôn chầu chực để thực hiện những điều tôi sai bảo. Nó có vẻ còn háo hức hơn tôi, miệng liến láu:

- Anh Tú phải bắt sống cho em một con nhé, em sẽ dạy nó trông nhà. Anh Tú “ừ” đi!

- Nhất định phải bắt sống chứ - tôi đáp, bắt chước giọng ông Kiểm thọt.

- Người ta bảo có cò vàng cơ. Cò vàng đẻ trứng bằng vàng ấy, anh Tú biết không?

- Nhất định phải bắt được cò vàng…

- Tôi chiều lòng bé Vin.

(Lược một đoạn: Sau ba ngày chuẩn bị, hai anh em hoàn thành chiếc bẫy và kiên nhẫn chờ đợi giữa cánh đồng đầy cò trắng. Tuy nhiên, lũ cò vốn tinh ranh nhanh chóng phát hiện nguy hiểm và tránh xa. Đang lúc định bỏ cuộc, hai mẹ con Cò Bợ(2), bất ngờ sà xuống. Thiếu cảnh giác, cò con lao vào mồi và mắc bẫy.)

- Sập bẫy rồi!

Tôi nắm tay bé Vin chạy thục mạng về phía con vật đang vỗ cánh bành bạch. Cả đàn cò trắng bay vùng lên, kêu náo loạn. Cò Bợ mẹ bay thấp hơn, đau đớn gào to: “Cứu con tôi với!...”. Trong khi đó Cò Bợ con bị sợi cước thít vào cổ giẫy giụa tuyệt vọng. Thấy chúng tôi, nó vùng bay lên và ngay lập tức lại rơi bịch xuống, toàn thân bê bết bùn. Nhìn cảnh đó bé Vin bỗng tái mặt, đầu gối díu vào nhau. Tôi đành vào tháo bẫy một mình. Tiếng con cò mẹ càng gào thảm thiết. Cò Bợ con chừng đã mệt, hai cánh áp xuống đất, mắt lóe lên như hai giọt nước, sợ run cầm cập. Đến lượt chân tôi muốn khuỵu xuống. Tôi thấy rõ tiếng van xin của Bợ con: “Tôi van cậu! Cậu cũng là trẻ con, cũng có lúc dại dột. Tôi xin cậu”.

Chắc nó đang nghĩ đến mẹ nó. Đêm nay mẹ nó sẽ khóc hết nước mắt. Rồi chỉ vài hôm nữa thế nào cũng thấy xác một con Cò Bợ mẹ chết ủ rũ vì mất con. Tôi không kịp nghĩ gì cả, ngồi thụp xuống, gỡ nút thòng lọng rồi ôm con vật tung bổng lên trời. Thoạt đầu Bợ con loạng quạng bay như diều đứt dây. Lát sau nó lấy lại được tư thế và hai mẹ con nó dìu nhau bay về phía làng.

Cả tôi và bé Vin đều ngửa cổ nhìn theo cho đến khi đàn cò chỉ còn lại như những chấm đen in lên hoàng hôn đỏ rực.

Bé Vin, mặt vẫn tái mét, im lặng bước theo tôi. Bỗng nó ngồi thụp xuống, khóc òa lên. Tôi phải dỗ nó:

- Vin giận anh à?

Nó nói trong tiếng nức nở:

- Con cò… sẽ gẫy cổ mất… Thế nào mẹ nó cũng đánh nó vì tội dại dột… Hấc! Hấc…

Tôi phải cam đoan với bé Vin con cò chỉ hơi đau, nó mới chịu nín. Nó bám tay áo tôi, vừa đi vừa quệt nước mắt.

Từ hôm sau, cứ chiều đến, chúng tôi tìm một bãi cò nằm chờ từng đàn chim trở về. Thỉnh thoảng bé Vin lại đứng ngẩn người, lo lắng nhìn hút theo một con chim lạc bầy, vừa chấp chới bay vừa kêu thảm thiết.

(Trích Bẫy cò, Tạ Duy Anh, Báo Văn học & Tuổi trẻ, số tháng 5, năm 2017)

--------------------------------------------

(1) Tạ Duy Anh sinh năm 1959, quê ở Chương Mỹ, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội), là cây bút tiêu biểu của thời kì đổi mới. Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1993, hiện là biên tập viên tại Nhà xuất bản Hội Nhà văn. Ông nổi bật với nhiều tác phẩm giàu tính nhân văn như Bức tranh của em gái tôi (truyện ngắn), Quả trứng vàng (truyện ngắn), Bước qua lời nguyền (tiểu thuyết)… góp phần khẳng định vị trí riêng của Tạ Duy Anh trong văn học đương đại

(2) Cò Bợ: là loại cò cổ và ngực màu nâu thẫm, thường có dáng ủ rũ