I.   ĐỌCHIỂU(3,0điểm)

Đọc đoạn trích:

(Tóm tắt đoạn đầu: Chú bé Kiểm là hàng xóm của vợ chồng bác Tư – bố mẹ li hôn, có gia đình mới, Kiểm ở với bố và dì hai, chịu đủ mọi hắt hủi, cực nhọc, đòn roi. Vợ chồng bác Tư thương cảm, thường quan tâm, giúp đỡ Kiểm. Thế nhưng, sau khi bị dì hai “đánh một trận thừa sống thiếu chết” Kiểm đã bỏ nhà ra đi, khiến vợ chồng bác Tư vô cùng lo lắng.)

Lặng lẽ như vô tình, thời gian trôi.

Thì hôm ấy, Tư đang ở nhà, có tiếng gõ cửa. Mở cửa, Tư bị bất ngờ. Chú bé Kiểm, chú bé khốn khổ, vẫn cái dáng loắt choắt, hai con mắt thông minh và già dặn trước tuổi. Nó dắt tay hai đứa, một gái, một trai, thấy Tư liền cúi xuống, nhắc hai đứa:

- Em Chí, em Oanh chào bác đi! Cháu chào bác ạ! Vợ Tư từ trong nhà chạy ra, mừng rỡ:

- Cháu Kiểm đấy à? Cháu ở đâu về thế? Về từ lúc nào?

Tư vồn vã:

- Vào trong nhà đi đã, cháu.

Chú bé Kiểm ngước lên, hai con mắt có ánh lửa thiêng của lòng nhân ái và tư duy, thoáng ánh nước:

- Cháu về hôm qua. Cháu đến chào hai bác, rồi còn phải vào bệnh viện thăm dì cháu ngay đây ạ.

Vợ Tư bồn chồn:

- Thế hồi này cháu ở đâu?

Chú bé lại ngước lên:

- Chị Hòa mà có lần cháu kể bác nghe ấy, chị ấy tốt nghiệp trung cấp hóa chất, được cử lên công tác ở mỏ Apatít Cam Đường, Lào Cai. Chị ấy đưa cháu lên đấy, xin cho cháu học tiếp trường dành cho con em công nhân mỏ. Cháu vừa làm vừa học. Lớn lên cháu sẽ xin vào trường dạy nghề trên đó. Người tốt còn nhiều lắm, hai bác ạ. Nhưng cháu mới nghe tin dì cháu bị bệnh nặng, cháu vội về xem thế nào. Khổ! Từ hôm dì cháu nằm bệnh viện, hai đứa trẻ đâm ra bơ vơ. Bố cháu thì suốt ngày rầu rĩ, cắn rứt chẳng muốn làm gì cả. Dì cháu bây giờ nằm đấy. Nghĩ cũng tội. Chả ai người ta vào thăm cả. Suốt đời làm người khác khổ, mà mình có sung sướng gì đâu. Bây giờ, chắc gì sẽ qua khỏi được...

Chú bé Kiểm đã trở về để chia sẻ, gánh chịu cơn tai họa đột ngột của bà dì, trong khi nó hoàn toàn có thể vắng mặt mà không sợ bị chê trách, vì đó không phải chỉ là sự đáp trả hợp lí, là tính chấp vặt thông thường, nếu gọi là chấp vặt, mà còn là cách xử sự công bằng theo luật nhân gian vẫn thường thấy trong các cổ tích và ngoài đời.

(Trích Kiểm–Chúbé–Conngười,Nhữngtruyệnhayviếtchothiếunhi,

Ma Văn Kháng, Nxb Kim Đồng, 2024,Tr.137,138)

Thực hiện các yêu cầu sau: