Như đã học ở lớp 6, chúng ta biết rằng trong các phép toán với số nguyên và số thập phân có các quy tắc như quy tắc dấu ngoặc, quy tắc chuyển vế. Ta phát biểu như sau:

- Quy tắc dấu ngoặc:

+ Khi một phép tính có dấu ngoặc ta ưu tiên thực hiện các phép toán trong ngoặc trước, các phép toán ngoài ngoặc sau.

+ Khi một phép tính có nhiều dấu ngoặc khác nhau ta ưu tiên thứ tự thực hiện các ngoặc như sau: $() \to [] \to \{\}$ .

+ Khi ta bỏ ngoặc mà đằng trước dấu ngoặc có dấu cộng thì ta giữ nguyên dấu của các số hạng trong ngoặc.

+ Khi ta bỏ ngoặc mà đằng trước dấu ngoặc có dấu trừ thì ta đổi dấu các số hạng trong ngoặc.

- Quy tắc chuyển vế: Khi ta chuyển một số hạng từ vế bên này sang vế bên kia ta phải đổi dấu số hạng đó.

Câu 2/12

Tính rồi so sánh kết quả của:

a) $\frac{3}{4} + (\frac{1}{2} - \frac{1}{3}) v à \frac{3}{4} + \frac{1}{2} - \frac{1}{3}$

b) $\frac{2}{3} - (\frac{1}{2} + \frac{1}{3}) v à \frac{2}{3} - \frac{1}{2} - \frac{1}{3}$

Xem đáp án

Lời giải

a) Ta có:

$\frac{3}{4} + (\frac{1}{2} - \frac{1}{3}) = \frac{3}{4} + (\frac{3}{6} - \frac{2}{6}) = \frac{3}{4} + \frac{1}{6}$ $= \frac{9}{12} + \frac{2}{12} = \frac{11}{12} .$

$\frac{3}{4} + \frac{1}{2} - \frac{1}{3} = \frac{9}{12} + \frac{6}{12} - \frac{4}{12} = \frac{9 + 6 - 4}{12} = \frac{11}{12} .$

Vậy $\frac{3}{4} + (\frac{1}{2} - \frac{1}{3})$ = $\frac{3}{4} + \frac{1}{2} - \frac{1}{3} .$

b) Ta có:

$\frac{2}{3} - (\frac{1}{2} + \frac{1}{3}) = \frac{2}{3} - (\frac{3}{6} + \frac{2}{6})$ $= \frac{2}{3} - \frac{5}{6} = \frac{4}{6} - \frac{5}{6} = \frac{- 1}{6}$

$\frac{2}{3} - \frac{1}{2} - \frac{1}{3} = \frac{4}{6} - \frac{3}{6} - \frac{2}{6}$ $= \frac{1}{6} - \frac{2}{6} = \frac{- 1}{6}$

Vậy $\frac{2}{3} - (\frac{1}{2} + \frac{1}{3}) = \frac{2}{3} - \frac{1}{2} - \frac{1}{3}$

Câu 3/12

Cho biểu thức:

$A = (7 - \frac{2}{5} + \frac{1}{3}) - (6 - \frac{4}{3} + \frac{6}{5}) - (2 - \frac{8}{5} + \frac{5}{3})$

Hãy tính giá trị của A bằng cách bỏ dấu ngoặc rồi nhóm các số hạng thích hợp.

Xem đáp án

Lời giải

$A = (7 - \frac{2}{5} + \frac{1}{3}) - (6 - \frac{4}{3} + \frac{6}{5}) - (2 - \frac{8}{5} + \frac{5}{3})$

$A = 7 - \frac{2}{5} + \frac{1}{3} - 6 + \frac{4}{3} - \frac{6}{5} - 2 + \frac{8}{5} - \frac{5}{3}$

$A = (7 - 6 - 2) + (\frac{- 2}{5} - \frac{6}{5} + \frac{8}{5}) + (\frac{1}{3} + \frac{4}{3} - \frac{5}{3})$

A = -1+ 0 + 0 = -1

Câu 4/12

Thực hiện bài toán tìm x, biết: $x - \frac{2}{5} = \frac{1}{2}$ theo hướng dẫn sau:

- Cộng hai vế với $\frac{2}{5}$ ;

- Rút gọn hai vế;

- Ghi kết quả.

Xem đáp án

Lời giải

$x - \frac{2}{5} = \frac{1}{2}$

Cộng hai vế với $\frac{2}{5}$ ta được: $x - \frac{2}{5} + \frac{2}{5} = \frac{1}{2} + \frac{2}{5}$

Rút gọn 2 vế ta được: $x = \frac{9}{10}$

Ghi kết quả:

Vậy x = $\frac{9}{10}$ .

Câu 5/12

Tìm x, biết:

a) $x + \frac{1}{2} = - \frac{1}{3}$

b) $(\frac{- 2}{7}) + x = - \frac{1}{4}$

Xem đáp án

Lời giải

$x + \frac{1}{2} = - \frac{1}{3} x = - \frac{1}{3} - \frac{1}{2} x = \frac{- 2}{6} - \frac{3}{6} x = \frac{- 5}{6}$

Vậy $x = \frac{- 5}{6}$

$(\frac{- 2}{7}) + x = - \frac{1}{4} x = \frac{- 1}{4} - \frac{- 2}{7} x = \frac{- 7}{28} - \frac{- 8}{28} x = \frac{1}{28}$

Vậy $x = \frac{1}{28}$

Câu 6/12

Tính:

a) $1 \frac{1}{2} + \frac{1}{5} . [(- 2 \frac{5}{6}) + \frac{1}{3}];$

b) $\frac{1}{3} . (\frac{2}{5} - \frac{1}{2}) : {(\frac{1}{6} - \frac{1}{5})}^{2}$

Xem đáp án

Lời giải

$a) 1 \frac{1}{2} + \frac{1}{5} . [(- 2 \frac{5}{6}) + \frac{1}{3}] = \frac{3}{2} + \frac{1}{5} . [\frac{- 17}{6} + \frac{2}{6}] = \frac{3}{2} + \frac{1}{5} . \frac{- 15}{6} = \frac{3}{2} + \frac{(- 3) .5}{5.3.2} = \frac{3}{2} - \frac{3.5}{5.3.2} = \frac{3}{2} - \frac{1}{2} = 1$

$b) \frac{1}{3} . (\frac{2}{5} - \frac{1}{2}) : {(\frac{1}{6} - \frac{1}{5})}^{2} = \frac{1}{3} . (\frac{4}{10} - \frac{5}{10}) : {(\frac{5}{30} - \frac{6}{30})}^{2} = \frac{1}{3} . \frac{- 1}{10} : {(\frac{1}{30})}^{2} = \frac{- 1}{30} . {(\frac{30}{1})}^{2} = \frac{- 1}{30} . \frac{900}{1} = - 30$

Câu 7/12