(2025) Đề thi thử Đánh giá năng lực ĐHQG Hồ Chí Minh năm 2025 có đáp án (Đề 8)

Đáp án B

Hướng dẫn giải

- Trong đoạn trích, câu chuyện chủ yếu phê phán những thói hư tật xấu của quan lại, cụ thể là

sự tham lam và độc ác khi lạm dụng quyền lực để áp bức dân. Tuy nhiên, việc câu chuyện được

kể qua một tình huống hài hước, với sự khéo léo của người lính trong việc “chữa lời” trước

quan, đã tạo nên sự trào phúng, đồng thời giúp người đọc nhận thức sâu sắc về những vấn đề

xã hội, mà vẫn mang tính giải trí.

- Tính trào phúng này là đặc trưng của truyện cười dân gian, khi mà sự chỉ trích thói hư tật xấu

không được thể hiện một cách nghiêm khắc, mà qua hình thức hài hước, dễ tiếp cận và dễ gây

sự đồng cảm.

Đáp án C

Hướng dẫn giải

- Theo đoạn trích, trước năm 1918, việc học ở Bắc Kỳ và Trung Kỳ được quản lý bởi các quan học chính người Việt (đốc học, giáo thụ, huấn đạo). Đây là hệ thống giáo dục mang đậm bản sắc truyền thống và được điều hành bởi chính người Việt. Tuy nhiên, khi Học chính Tổng quy được ban hành, các chức quan học chính này bị bãi bỏ hoàn toàn. Thay vào đó, toàn bộ hệ thống giáo dục, từ các trường tiểu học đến tiểu học toàn cấp, nằm dưới sự kiểm soát của các thanh tra người Pháp.

- Điểm nhấn quan trọng ở đây là việc người Pháp nắm quyền giám sát trực tiếp tại các cơ sở giáo dục. Họ đặt các đốc học người Pháp tại các tỉnh lỵ và huyện lỵ để kiểm soát hoạt động của các trường học. Trong trường hợp thiếu thanh tra Pháp, người Việt có thể tạm thời đảm nhận vị trí này, nhưng điều đó không mang ý nghĩa quyền lực thực sự, mà chỉ là biện pháp thay thế.

- Sự thay đổi này phản ánh rõ ràng ý đồ của người Pháp: tăng cường sự kiểm soát, áp đặt văn hóa và hệ tư tưởng Pháp thông qua giáo dục. Điều này cho thấy giáo dục không chỉ là lĩnh vực văn hóa, mà còn là công cụ chính trị của thực dân Pháp để củng cố quyền lực và loại bỏ ảnh hưởng của hệ thống truyền thống Việt Nam.

- Tóm lại, đây là một quá trình chuyển đổi từ hệ thống giáo dục mang tính tự chủ sang hệ thống

chịu sự chi phối hoàn toàn bởi chính quyền thực dân.

Đáp án D

Hướng dẫn giải

- Phê phán sự bất công và phân chia giai cấp trong xã hội phong kiến: Hai câu đầu: “Con vua thì lại làm vua, con sãi ở chùa thì quét lá đa” phản ánh thực trạng bất công, nơi địa vị và quyền lực của một người không dựa trên tài năng hay nỗ lực cá nhân mà phụ thuộc vào nguồn gốc gia đình. Tầng lớp vua chúa được mặc nhiên thừa kế quyền lực, trong khi những người sinh ra trong tầng lớp thấp kém như sãi (người giúp việc trong chùa) lại bị gán với thân phận thấp hèn suốt đời, không có cơ hội thay đổi.

- Nhấn mạnh tính chất biến đổi của thời thế: Hai câu cuối: “Khi nào dân nổi can qua, con vua thất thế lại ra quét chùa” gửi gắm một thông điệp sâu sắc: sự phân chia giai cấp không phải là điều bất biến. Khi xã hội có biến cố lớn, đặc biệt là khi dân chúng nổi dậy chống lại sự áp bức, quyền lực và địa vị của tầng lớp thống trị có thể sụp đổ. Thậm chí, con vua – biểu tượng của quyền quý – có thể mất hết và phải làm những công việc thấp hèn như “quét chùa.”

- Thông điệp lớn lao của bài ca dao: Bài ca dao không chỉ phản ánh hiện thực xã hội phong kiến mà còn gửi gắm một lời cảnh tỉnh sâu sắc. Quyền lực và địa vị nếu không dựa trên tài năng và sự công bằng sẽ dễ dàng bị lung lay khi xã hội thay đổi. Đó là quy luật tất yếu của lịch sử: sự bất công sẽ bị phản kháng, và thời thế luôn thay đổi.

Đáp án C

Hướng dẫn giải

- Đoạn thơ trên được viết theo thể loại: Thất ngôn tứ tuyệt.

- Ngũ ngôn tứ tuyệt: Đây là thể thơ có 4 câu, mỗi câu 5 chữ, với nhịp điệu ngắn gọn và súc tích.

- Ngũ ngôn bát cú: Thể thơ này có 8 câu, mỗi câu 5 chữ. Đoạn thơ trên chỉ có 4 câu, không phải thể này.

- Thất ngôn tứ tuyệt: Thể thơ này có 4 câu, mỗi câu 7 chữ. Đoạn thơ này có cấu trúc đúng như thể Thất ngôn tứ tuyệt.

- Thất ngôn bát cú: Thể thơ này có 8 câu, mỗi câu 7 chữ. Đoạn thơ trên có mỗi câu 5 chữ, không phải thể này.

Đáp án C

Hướng dẫn giải

- Bài thơ “Ai tư vãn” do Ngọc Hân công chúa sáng tác, là một tác phẩm nổi tiếng trong lịch sử văn học Việt Nam. Ngọc Hân công chúa là vợ của Nguyễn Huệ (Quang Trung) – người anh hùng lãnh đạo phong trào Tây Sơn và lập nên triều đại Tây Sơn. Bài thơ được viết trong bối cảnh Nguyễn Huệ qua đời (năm 1792), để lại Ngọc Hân trong nỗi đau mất chồng và những biến động chính trị lớn của triều đại.

- Tác phẩm không chỉ thể hiện tâm trạng đau thương, sầu thảm của tác giả mà còn ẩn chứa nỗi tiếc nuối trước sự bất ổn của đất nước sau khi vị anh hùng dân tộc qua đời. Thời kỳ này đánh dấu sự suy yếu của triều Tây Sơn trước sự trỗi dậy của nhà Nguyễn, dẫn đến việc nhà Tây Sơn bị lật đổ không lâu sau đó. Bối cảnh của bài thơ là thời kỳ triều Tây Sơn, khi chính trị bất ổn và tác giả phải chịu nỗi đau mất mát lớn lao.

Đáp án B

Hướng dẫn giải

- Trong bài thơ, cụm từ “không hy vọng” nhấn mạnh sự cao thượng của nhân vật trữ tình, người yêu một cách âm thầm, không mưu cầu được đáp lại. Điều này thể hiện một tình yêu sâu sắc và chân thành, vượt qua sự ích kỷ hay mong muốn chiếm hữu. Đó là thông điệp chính mà Pushkin truyền tải qua đoạn thơ này.

- “Không phải tình yêu nào cũng cần được hồi đáp, vì đôi khi yêu là cách để ta học cách chấp nhận và mong hạnh phúc cho người khác, như Pushkin đã thể hiện trong bài thơ 'Tôi yêu em'.”

- Trong cuộc sống, không phải lúc nào tình yêu cũng được đáp lại như mong muốn. Có những người chấp nhận yêu đơn phương, nhưng thay vì cố gắng chiếm hữu, họ chọn cách yêu cao thượng, âm thầm cầu chúc hạnh phúc cho người mình yêu. Điều này thể hiện một khía cạnh đẹp đẽ của tình yêu, vượt qua những ích kỷ cá nhân, một thông điệp rất phù hợp với xã hội hiện đại, nơi nhiều người phải đối diện với tình yêu đơn phương.

Đáp án A

Hướng dẫn giải

Thành ngữ này nhấn mạnh rằng người không biết gì (dốt đặc) vẫn có thể học lại từ đầu, dễ dàng sửa sai và tiến bộ. Ngược lại, người biết chút ít nhưng không chắc chắn (chữ lỏng) lại dễ mắc sai lầm và khó sửa hơn, vì họ thường tự mãn hoặc không nhận ra điểm yếu của mình.

Đáp án A

Hướng dẫn giải

- So sánh: “Sự dữ dội của cơn giông tố cũng như cơn thịnh nộ của đại dương”. So sánh giữa cơn giông tố và cơn thịnh nộ của đại dương nhằm nhấn mạnh sự mạnh mẽ, đáng sợ của thiên nhiên.

- “Sự dữ dội của cơn giông tố cũng như cơn thịnh nộ của đại dương”. Đại dương được nhân hóa với cảm xúc “thịnh nộ,” khiến nó trở nên sống động, như một thực thể có cảm xúc, tăng sức biểu cảm và tạo cảm giác chân thực cho người đọc.

- Liệt kê: “Ngập các bãi đá, đánh dữ dội vào chân các vách đá, bờ đá ngập trắng nước biển.” Câu văn liệt kê các chi tiết miêu tả sóng biển nhằm làm nổi bật hình ảnh thiên nhiên hùng vĩ và sự tàn phá mạnh mẽ của nó.

à Các biện pháp tu từ trên giúp khắc họa rõ nét sự hùng vĩ và dữ dội của thiên nhiên, đồng thời tạo cảm giác chân thực, sống động và gây ấn tượng mạnh mẽ cho người đọc. Qua đó, người đọc cảm nhận được sự nhỏ bé của con người trước sức mạnh của thiên nhiên.