Đề thi Đánh giá năng lực trường ĐHQG HCM năm 2023 - 2024 có đáp án (Đề 10)

Học sinh cần phân biệt các thành phần biệt lập:

- Thành phần gọi – đáp: được dùng để tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp.

- Thành phần cảm thán: được dùng để bộc lộ tâm lí của người nói (vui, buồn, mừng, giận,..).

- Thành phần tình thái: được dùng để thể hiện cách nhìn của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu.

- Thành phần phụ chú: được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu. Thành phần phụ chú thường đặt giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy, hai dấu ngoặc đơn hoặc giữa một dấu gạch ngang với một đấu phẩy. Nhiều khi thành phần phụ chú còn được đặt sau dấu hai chấm.

Thành phần được gạch dưới trong cậu là thành phần tình thái, thể hiện thái độ không chắc chắn, mang tính chất phỏng đoán về suy nghĩ, hành động của “anh ấy” (phương án C).

Từ dùng sai trong câu trên là từ “cất nhắc”. “Cất nhắc” nghĩa là nâng đỡ để đưa lên một vị trí cao hơn. Do đó, từ này không phù hợp với nghĩa của cả câu (nói đến sự suy nghĩ kĩ lưỡng, cẩn thận để đưa ra một quyết định nào đó). Ta có thể thay từ “cất nhắc” thành từ “cân nhắc”: Sau khi đã trăn trở suy nghĩ, cân nhắc rất nhiều điều, chúng tôi mới đưa ra được một quyết định vô cùng táo bạo.

Lưu ý

Đây không phải là trường hợp sai chính tả mà là dùng từ sai do không hiểu đúng nghĩa của từ: cân nhắc: suy tính kĩ lưỡng, cẩn thận để lựa chọn; cất nhắc: ưu ái, nâng đỡ để đưa lên một vị trí cao hơn.

Chọn B

Học sinh cần nắm vững nội dung chính của tác phẩm Hai đứa trẻ để loại suy:

- Hai đứa trẻ kể về cuộc sống của một phố huyện nghèo, tàn lụi, một cuộc sống quẩn quanh, bế tắc trong bóng tối. Từ cảnh vật đến con người đều hiện lên sự tàn lụi, cạn kiệt cả về vật chất lẫn tinh thần (phương án C).

- Những người dân phố huyện sống trong bóng tối đêm nào cũng trông đợi chuyến tàu đêm đi qua, chuyến tàu đi qua như đem một thế giới khác cho sự sống nghèo khổ, tăm tối hằng ngày của họ. Thông qua tâm trạng khắc khoải đợi tàu, nhà văn Thạch Lam bày tỏ niềm cảm thông với những kiếp người bé nhỏ, sống trong tăm tối và quẩn quanh: Chừng ấy người trong bóng tối mong đợi một cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ hằng ngày của họ (phương án B).

- Mạch truyện cũng chính là mạch tâm trạng của Liên, truyện gần như không có cốt truyện, chỉ là những cảm xúc bâng khuâng, man mác, hy vọng, hồi tưởng... của nhân vật trước khung cảnh phố huyện đìu hiu xơ xác lúc chợ tàn, chiều tà, đêm xuống, khi chuyến tàu đêm đi qua → Tác phẩm giàu chất thơ, một bài thơ trữ tình man mác, đượm buồn (phương án C).

Đây là câu tục ngữ về kinh nghiệm trong làm ăn buôn bán: Trong kinh doanh buôn bán, cần liên kết với những người khác, phải tổ chức lại thành những khu vực kinh doanh buôn bán (như chợ, khu phố...) thì mới có thể kinh doanh phát đạt được. Học sinh dựa vào hiệp vần và tiểu đối để tìm từ đúng: từ còn thiếu phải hiệp vần với chữ “bạn” và đối về nghĩa với chữ “buôn”. Xét các phương án, phương án D bán thoả mãn cả hai điều kiện trên.

Chọn D

Học sinh cần nắm vững được đặc điểm của các kiểu câu phân theo mục đích nói:

- Câu trần thuật: miêu tả, kể lại, cho ý kiến về một sự vật, sự việc, hiện tượng (thường kết thúc bằng dấu chấm (.)).

- Câu nghi vấn: dùng để hỏi (thường kết thúc bằng dấu hỏi (?)).

- Câu cầu khiến: dùng để nhờ, yêu cầu người khác làm một việc gì đó (thường kết thúc bằng dấu chấm cảm (!))

- Câu cảm thán: dùng để bày tỏ cảm xúc (thường kết thúc bằng dấu chấm cảm (!)).

Câu văn trên bày tỏ cảm xúc của tác giả khi nghe Binh Tư nói về việc Lão Hạc xin bả chó. Như vậy câu văn là câu cảm thán (phương án D).

Từ còn thiếu phải phù hợp với văn cảnh. Đoạn thơ gợi đến những vất vả khó khăn của người nông dân để làm ra hạt gạo: phải trải qua bão táp, mưa sa, phải bỏ rất nhiều công sức, phải đổ mồ hôi mới có thể làm ra hạt gạo. Từ còn thiếu trong câu thơ phải phù hợp với câu tiếp theo: “Những trưa tháng sáu”. Ở miền Bắc nước ta, thời tiết tháng 6 rất oi bức, nóng nực nên khi làm việc ngoài trời sẽ rất vất vả. Xét văn cảnh, từ phù hợp nhất là từ “mồ hôi” (phương án D).

- Từ đúng chính tả là từ “tràng kỉ” nghĩa là ghế dài, thường bằng gỗ, có lưng tựa và có tay vịn ở hai đầu.

- Từ “chuẩn đoán” sai vần trong tiếng “chuẩn” viết đúng là “chẩn đoán”, nghĩa là xác định bệnh tình dựa trên những triệu chứng, kết quả có sẵn.

- Từ “ngang tàn” sai phụ âm cuối trong tiếng “tàn” viết đúng là “ngang tàng”, nghĩa là tính bất chấp không sợ ai.

- Từ “lang mang” sai phụ âm cuối của hai tiếng, viết đúng là “lan man”, nghĩa là nói, viết hoặc suy nghĩ hết cái này đến cái khác nhưng không mạch lạc và có hệ thống.

Như vậy, phương án đúng của câu này là C.

Câu sai quy chiếu là dạng câu có cấu trúc buộc người đọc hiểu một vật/người này trong khi người viết muốn chỉ một vật/người khác. Câu sai logic là câu có quan hệ về nghĩa của các bộ phận trong câu không phù hợp với hiện thực khách quan. Câu văn trên không sai về ngữ nghĩa nên ta có thể loại hai phương án A và B.

Những người đã ngã xuống vì độc lập tự do của Tổ quốc chỉ là một cụm danh từ, trong đó, đã ngã xuống vì độc lập tự do của Tổ quốc là định ngữ cho những người. Cụm danh từ này có thể đảm nhận chức năng chủ ngữ trong câu. Câu văn trên thiếu vị ngữ.

Ta có thể sửa lại như sau: Những người đã ngã xuống vì độc lập tự do của Tổ quốc xứng đáng để chúng ta trân trọng, ghi công, biết ơn.

Chọn B