Đề thi Đánh giá năng lực trường ĐHQG HCM năm 2023 - 2024 có đáp án (Đề 9)

“Thành” trong các từ “thành công”, “thành tựu”, “thành tích” mang nghĩa là làm xong, hoàn tất. “Thành” trong từ “thành quách” mang nghĩa tường lớn bao quanh kinh đô hoặc một khu vực.

Chọn B

Từ dùng sai trong câu trên là từ “căn vặn”. “Căn vặn” nghĩa là hỏi xoáy vào một vấn đề nào đó. Do đó, từ này không phù hợp với văn cảnh của câu. Ta có thể thay từ “căn vặn” thành từ căn dặn”: Trước khi chúng tôi rời quê lên thành phố học, bố mẹ đã gọi chúng tôi lại, căn dặn, dạy bảo rất nhiều điều.

Lưu ý: Đây không phải là trường hợp sai chính tả mà là dùng từ sai do không hiểu đúng nghĩa của từ: căn dặn: dặn dò tỉ mỉ, cẩn thận (thường với người dưới); căn vặn: hỏi cặn kẽ đến cùng cốt cho lộ ra sự việc, hỏi cho ra lẽ.

Chọn C

Học sinh cần nắm vững hoàn cảnh sáng tác tác phẩm Việt Bắc của nhà thơ Tố Hữu: Bài thơ Việt Bắc được sáng tác vào tháng 10 năm 1954 trong hoàn cảnh chiến dịch Điện Biên Phủ thành công, Hiệp định Giơ-ne-vơ được kí kết, Trung ương Đảng và Chính phủ rời chiến khu Việt Bắc về lại Thủ đô.

Bài thơ Việt Bắc đã ghi lại tình cảm lưu luyến giữa người dân Việt Bắc và cán bộ kháng chiến miền xuôi. Từ đó, nhà thơ đã tái hiện lại cả một giai đoạn lịch sử gian lao hào hùng của đất nước trong thời kì kháng chiến chống Pháp.

Chọn A

Đây là câu tục ngữ nói về kinh nghiệm ứng xử: chỉ nên tổ chức đám cưới hoặc đám ma dựa trên khả năng của mình, không nên quá lo lắng về đánh giá của người ngoài. Học sinh dựa vào logic của các từ đã cho để tìm đáp án (trong trường hợp học sinh không biết câu tục ngữ này):

- Từ còn thiếu phải tuân thủ nguyên tắc hiệp vần với từ cưới nên ta có thể loại phương án D.

- Từ còn thiếu phải là từ chỉ hoạt động thể hiện sự đánh giá nhận xét đối lập hoặc đối xứng với động từ “chê” để tạo nên hai vế đối nhau. “Chê” có thể đối với “trách” hoặc “cười”. Do đó, ta có thể đi hai phương án A và C.

Chọn C

Để trả lời được câu hỏi này, học sinh cần nắm vững được đặc điểm của các kiểu câu phân theo mục đích nói:

- Câu trần thuật: miêu tả, kể lại, cho ý kiến về một sự vật, sự việc, hiện tượng (thường kết thúc bằng dấu chấm (.)).

- Câu nghi vấn: dùng để hỏi (thường kết thúc bằng dấu hỏi (?)).

- Câu cầu khiến: dùng để nhờ, yêu cầu người khác làm một việc gì đó (thường kết thúc bằng dấu chấm cảm (!))

- Câu cảm thán: dùng để bày tỏ cảm xúc (thường kết thúc bằng dấu chấm cảm (!)).

Câu văn đã cho yêu cầu người khác không “cho đề tài” mà hãy “cho đội mắt” nên nó thuộc kiểu câu cầu khiến (phương án C).

Chọn C

Để tìm từ còn thiếu, học sinh dựa vào văn cảnh của đoạn thơ và quy tắc gieo vần của thể thơ lục bát. Trong đoạn thơ này, tác giả sử dụng biện pháp tu từ so sánh, so sánh “tre già yêu lấy...” như “mẹ yêu con”. Từ biện pháp tu từ này, ta có thể suy luận rằng “tre già”yêu “con” của mình giống như mẹ yêu con”. Cây tre non, mới mọc được gọi là măng.

Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát. Trong thơ lục bát, chữ thứ 6 của câu lục vần với chữ thứ 6 của câu bát phải hiệp vần với nhau. Vì vậy từ còn thiếu phải chứa “on” hoặc vẫn có âm đọc gần với “on”. Từ những suy luận trên, ta có thể tìm ra đáp án của câu hỏi này là → măng non.

Chọn A

Từ đúng chính tả là từ “chỉnh đốn” nghĩa là sửa lại cho đúng, cho tốt hơn.

Từ “chỉnh chu” sai phụ âm cuối của tiếng “chỉnh”, viết đúng là “chỉn chư”, nghĩa là chu đáo, cẩn thận, không chê vào đâu được. Từ “chỉnh gạo”, “chỉnh mắm” sai thanh điệu của tiếng “chỉnh”, viết đúng là “chĩnh mắm”, “chĩnh gạo” “chĩnh” trong hai từ này là từ chỉ đồ đựng bằng sành, miệng nhỏ, đáy thon lại, nhỏ hơn chum.

Chọn B

Các phương án A, B là các lỗi ngữ pháp về thiếu thành phần câu. Học sinh dùng cách xác định các thành phần chính của câu để kiểm tra câu văn có mắc lỗi ngữ pháp hay không. Câu văn trên có đủ chủ ngữ và vị ngữ. Chủ ngữ là bạn, vị ngữ là cần xác định người mình muốn trở thành, là bác sĩ, giáo viên, hay người lao động trí thức.

Câu sai quy chiếu là dạng câu có cấu trúc buộc người đọc hiểu một vật/người này trong khi người viết muốn chỉ một vật/người khác. Câu văn trên không mắc lỗi này vì cả người viết và người đọc đều hiểu cùng một nội dung được quy chiếu trong câu là cần xác định người mình muốn trở thành.

Câu sai logic là câu có quan hệ về nghĩa của các bộ phận trong câu không phù hợp với hiện thực khách quan. Trong câu đã cho, bác sĩ, giáo viên đều là người lao động trí thức nên đặt ra sự lựa chọn ở đây là không phù hợp.

Ta có thể sửa câu này như sau: Trước hết, bạn cần xác định người mình muốn trở thành, là bác sĩ, giáo viên hay người lao động chân tay?

Chọn C