(2023) Đề thi thử Ngữ Văn THPT Bỉm Sơn, Thanh Hóa (Lần 1) có đáp án

Phương pháp: Vận dụng các kiến thức đã học về các thể thơ đã học. 

Cách giải: 

Thể thơ của bài thơ: Tự do 

Phương pháp: Đọc, tìm ý. 

Cách giải: 

Trong bài thơ, mỗi bình minh thức dậy tác giả đã bắt gặp những hình ảnh thiên nhiên:

+ Mặt trời 

+ Hoa khế nở/Hoa khế màu tím 

+ Gió/ Gió dịu dàng/ Gió dịu dàng hôn lên chùm hoa 

+ Lũ chim trời/ lũ chim trời về đây ríu ran 

Phương pháp: Đọc, tìm ý. 

Cách giải: 

Trong bài thơ, mỗi bình minh thức dậy tác giả đã bắt gặp những hình ảnh thiên nhiên:

+ Mặt trời 

+ Hoa khế nở/Hoa khế màu tím 

+ Gió/ Gió dịu dàng/ Gió dịu dàng hôn lên chùm hoa 

+ Lũ chim trời/ lũ chim trời về đây ríu ran 

Phương pháp: Vận dụng kiến thức đã học về biện pháp tu từ. 

Cách giải: 

Gợi ý: 

- Hiệu quả của phép điệp từ “yêu”: 

+ Nhấn mạnh tình yêu cuộc sống thường trực, thiết tha đầy mãnh liệt, yêu thiên nhiên, yêu con người và yêu  chính mình của tác giả. 

+ Tạo giọng điệu nồng nhiệt say mê, giúp lời thơ ngân nga giàu tính nhạc. 

Phương pháp: Phân tích, lý giải, tổng hợp. 

Cách giải: 

Thí sinh có thể rút ra thông điệp khác nhau và phải lí giải một cách ngắn gọn, hợp lí, thuyết phục. Có thể theo gợi ý về thông điệp sau: 

+ Cuộc sống thật tươi đẹp ý nghĩa, song cũng thật ngắn ngủi. Bởi vậy, con người cần biết trân trọng cuộc sống  và nâng niu từng giây phút của cuộc đời.  

+ Hãy yêu thương cuộc sống trần gian ngay khi còn có thể. Vì cuộc sống có bao điều kì diệu tốt đẹp mà thiên  nhiên, con người đã ban tặng cho ta.  

Phương pháp: Vận dụng kiến thức đã học về cách làm một đoạn nghị luận xã hội.

Cách giải:

1. Giới thiệu vấn đề: 

- Giới thiệu vấn đề: Ý nghĩa của những điều bình dị trong cuộc sống.  

2. Giải quyết vấn đề 

 - Điều bình dị: là những sự việc hiện tượng bình thường, giản dị gần gũi luôn hiện hữu trong cuộc sống  thường ngày nên có thể không được chú ý, dễ bỏ qua.  

 - Ý nghĩa của những điều bình dị: làm nên cuộc sống đời thường, hàng ngày, mọi ngày. Điều bình dị đem  đến trải nghiệm và cảm xúc không thể thiếu để nuôi dưỡng cuộc sống đời thường, từ đó hun đúc hình thành  những điều lớn lao cao đẹp. Nếu điều lớn lao nâng cao gía trị cuộc sống thì điều bình dị lại làm đầy, làm trọn  vẹn cuộc sống ấy. Điều bình dị góp phần tạo nên sự thanh thản an yên trong tâm hồn và sự thung dung thư  thái trong nhịp sống; giúp mỗi người biết sống hòa hợp với tự nhiên và gắn bó với cộng đồng. 

- Bàn luận mở rộng:  

+ Bình dị không đồng nghĩa với sơ sài đại khái; cần thay đổi lối sống chỉ chú trọng những cái lớn lao cao cả mà bỏ qua những điều bình dị của cuộc đời thường.  

+ Cần nhận thức rõ ý nghĩa thiết thực không thể thiếu của những điều bình dị và ra sức nâng niu trân trọng  mọi giá trị bình thường để có được cuộc sống trọn vẹn.  

3. Tổng kết vấn đề. 

Phương pháp:  

- Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng). 

- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận,…) để tạo lập một văn bản nghị luận văn học.

Cách giải: 

Yêu cầu hình thức: 

- Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm nghị luận văn học để tạo lập văn bản.

- Bài viết phải có bố cục đầy đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết; không  mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp. 

Yêu cầu nội dung: 

I. Giới thiệu chung 

- Hoàng Phủ Ngọc Tường là một nhà trí thức yêu nước, một nhà văn chuyên về bút kí. Nét đặc sắc trong sáng  tác của ông là sự kết hợp giữa chất trí tuệ và tính trữ tình, nghị luận sắc bén, suy tư đa chiều được tổng hợp từ vốn kiến thức phong phú ở nhiều lĩnh vực, lối hành văn hướng nội, súc tích, mê đắm và tài hoa. “Ai đã đặt tên cho dòng sông” là một bút kí xuất sắc viết tại Huế năm 1981 rút trong tập kí cùng tên.

- Đoạn trích khắc họa thành công vẻ đẹp của hình tượng sông Hương chảy giữa lòng thành phố Huế, từ đó  khẳng định cái nhìn mang tính phát hiện độc đáo về dòng sông của tác giả. 

- Khái quát vấn đề: Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp của sông Hương trong đoạn trích trên. Từ đó nhận xét cách  nhìn mang tính phát hiện về dòng sông của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường.  

II. Phân tích

4 

1. Phân tích đoạn trích: 

* Sông Hương giữa lòng thành phố mang trong mình vẻ đẹp riêng, độc đáo: 

- Sông Hương là dòng sông mang thiên tính nữ mang vẻ đẹp hồn nhiên, dịu dàng và đắm say trong cuộc hội  ngộ khi gặp người tình trong mong đợi: sông Hương mang dáng vẻ vui tươi hẳn lên; nó đã thực sự yên bình,  thanh thản kéo một nét thẳng thực yên tâm như tìm thấy chính mình, tìm thấy tình yêu đích thực; dòng chảy  mềm mại duyên dáng uốn một cánh cung rất nhẹ, đầy vẻ e lệ thuận tình như tiếng vâng không nói ra  của tình yêu… 

- Sông Hương mang vẻ đẹp sâu lắng, đa cảm và đa tình: dòng sông tỏa rộng những chi lưu như muốn ôm trọn  Huế vào lòng đầu và cuối ngõ thành phố, những nhánh sông đào mang nước sông Hương tỏa đi khắp phố thị; dòng  sông đa cảm, đa tình chảy trôi thật chậm như những vấn vương của một nỗi lòng, con sông giảm hẳn lưu tốc  trôi đi chậm, thực chậm, cơ hồ chỉ còn là một mặt hồ yên tĩnh, và đây chính là điệu slow tình cảm dành riêng  cho xứ Huế… 

- Sông Hương sinh thành và góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa cổ kính cho mảnh đất cố đô vẫn lập lòe trong đêm  sương những ánh lửa thuyền chài của một linh hồn mô tê xưa cũ mà không một thành phố hiện đại nào còn nhìn thấy  được, dòng sông văn hóa linh thiêng lung linh cùng trăm nghìn ánh hoa đăng bồng bềnh vào những đêm hội rằm  tháng Bảy 

* Nghệ thuật:  

- Hình tượng sông Hương được thể hiện bằng ngôn ngữ tinh tế, giàu chất thơ; lối hành văn hướng nội, mê  đắm, tài hoa; nghệ thuật so sánh, nhân hoá tạo nên những liên tưởng độc đáo, thú vị...

2. Nhận xét cách nhìn mang tính phát hiện về dòng sông của nhà văn:  

- Nhà văn đã khám phá dòng sông dưới nhiều góc độ khác nhau; nhìn ngắm sông Hương không chỉ như một dòng  chảy tự nhiên mà còn như một con người với vẻ đẹp tâm hồn sâu thẳm, đầy nữ tính; không chỉ khám phá những  nét riêng duyên dáng, độc đáo mà còn khẳng định vai trò sinh thành văn hoá Huế của dòng sông.

- Cách nhìn độc đáo, lãng mạn ấy cho thấy vốn hiểu biết uyên bác, sự gắn bó thiết tha, tình yêu quê hương xứ sở sâu nặng, phong cách kí tinh tế tài hoa đậm chất trí tuệ và trữ tình của nhà văn. 

III. Kết luận 

- Khái quát lại vấn đề. 

- Giá trị nội dung, nghệ thuật.