Đề thi thử TN THPT môn Ngữ văn - Năm 2026 - Cụm các trường THPT - Sở GD&ĐT Bắc Ninh | có đáp án |

Các câu thơ không được tổ chức theo một quy luật nhất định ( các dòng thơ không giống nhau về số tiếng)-> Đó là dấu hiệu của thể thơ “tự do”

Những hình ảnh diễn tả nỗi nhọc nhằn của bà trong khổ thơ thứ 2: Bàn chân tứa máu, mồ hôi ( xuống như mưa), lưng bà còng.

-Biện pháp tu từ so sánh: “ Lưng bà còng” với “bông lúa trĩu” ( từ so sánh: “như nhau” )

-Tác dụng:

+Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ

+ Tạo sự tương đồng về hình dáng giữa lưng bà và bông lúa chín. Cả hai đều uốn cong xuống mặt đất. Nhấn mạnh sự hy sinh thầm lặng của bà: Bông lúa trĩu hạt (thành quả) được đánh đổi bằng tấm lưng còng (sức lực, thời gian) của bà.

+ Thể hiện niềm xót xa, thương cảm và lòng biết ơn sâu sắc của người cháu đối với sự lao động vất vả của bà.

Hai câu thơ:

“Bà ngoại trồng lúa, bà ngoại nhai trầu
Suốt một đời không đi ra ngoài mái đình bến nước” " có thể hiểu là:

-Hai câu thơ phác họa một chân dung bà- điển hình về người phụ nữ Việt Nam truyền thống qua nhiều thế hệ: gắn bó với đồng ruộng, giữ gìn phong tục và chấp nhận cuộc đời đơn giản, gói gọn trong phạm vi làng xã.

- Đó là người bà phải gánh vác trách nhiệm kinh tế, lo lắng miếng cơm manh áo cho cả gia đình lam lũ, dãi dầu sương gió với công việc vất vả” trồng lúa”. Bà là người giữ gìn nề nếp gia phong, truyền thống trong nhà “nhai trầu”. Bà ngoại cũng đã sống một cuộc đời gắn bó tuyệt đối với làng quê.. Cuộc đời bà chỉ xoay quanh công việc đồng áng, chăm sóc gia đình, và các hoạt động cộng đồng cơ bản. Bà ít có cơ hội tiếp xúc với thế giới rộng lớn bên ngoài, chấp nhận sự ràng buộc của trách nhiệm và phong tục.

- Hai câu thơ trên là sự kết hợp hài hòa giữa tình yêu thương, sự tôn vinh với một nỗi xót xa, thương cảm của người cháu dành cho bà .

Điểm tương đồng giữa hai câu thơ:

- Cả hai câu đều sử dụng phép so sánh cường điệu “mồ hôi” đổ xuống như “mưa”.

- Đều là hình ảnh tiêu biểu nhất để diễn tả sự tần tảo, chịu đựng và cực nhọc của người nông dân khi làm việc trên đồng ruộng, đặc biệt là dưới điều kiện thời tiết khắc nghiệt “tháng sáu” và “ban trưa”.Giúp người đọc cảm nhận rõ ràng, công lao sức lực sự đánh đổi mồ hôi, nước mắt  để có được thành quả là hạt gạo.

-Thể hiện đồng cảm sâu sắc của các tác giả với người lao động và sự tôn vinh phẩm chất cần cù, chịu khó và tinh thần hy sinh của những người làm ra hạt gạo, thức ăn nuôi sống con người.